خشونت جنسی علیه زنان ایزدی به‌مثابه نسل‌زدایی‬‬‬ با تأکید بر رأی دادگاه بین‌المللی رواندا در پرونده آکایسو‬‬‬‬‬‬‬

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.

2 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشکده دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، ایران.

چکیده

در اساسنامه دیوان کیفری بین‌المللی (1998) و در کنوانسیون پیشگیری و مجازات نسل‌زدایی (1948)، اختصاراً کنوانسیون منع نسل‌زدایی، خشونت جنسی به‌عنوان عنصر مادی جنایت نسل‌زدایی ذکر نشده است و تا قبل از محاکمات دادگاه‌های بین‌المللی یوگسلاوی سابق و رواندا، رویه قضایی بین‌المللی خشونت جنسی را تشکیل‌دهنده عنصر مادی جرم نسل‌زدایی محسوب نکرده بود. بااین‌حال، تحلیل ماهیت واقعی خشونت جنسی نشان می‌دهد که این رفتار می‌تواند عنصر مادی جنایت نسل‌زدایی را تشکیل دهد. در سال 2014 نیروهای داعش شهر سنجار عراق را به‌ تصرّف خود درآوردند و حدود شش هزار زن ایزدی را به اسارت گرفتند، به عده‫ای تجاوز کردند و عده‫ای از آنها را نیز به بازار برده‌فروشان در سوریه و عراق بردند و به‌عنوان برده جنسی به فروش رساندند. در سال 2016 کمیسیون تحقیق سازمان ملل اعلام کرد داعش علیه اقلیت ایزدی مرتکب نسل‌زدایی شده است. متعاقباً در سال 2017، شورای امنیت قطعنامه 2379 را صادر کرد که مقدمات تحقیق درمورد جنایات داعش را فراهم کرد. تحقیق حاضر پس از بررسی مصاحبه‌های زنان ایزدی که توسط سازمان ملل، پژوهشگران و رسانه‫ها انجام شده بود و در نظر گرفتن واقعیات موضوعی و تطبیق با رویه قضایی سابق و قوانین بین‌المللی به این نتیجه رسید که گروه داعش از مجرای خشونت جنسی علیه اقلیت ایزدی مرتکب نسل‌زدایی شده است و دیوان کیفری بین‌المللی می‌تواند مبتنی‌بر صلاحیت شخصی یا ارجاع شورای امنیت این جنایت را موردتعقیب قرار دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Sexual Violence against Yazidi Women as Genocide with Emphasis on Rwandan International Court's Judgment in Akayesu Case

نویسندگان [English]

  • Ali Khaleghi 1
  • Mohammad Reza Barzegar 2
1 Associate Professor of Faculty of Law and Political Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran.
2 Ph.D. Student, Faculty of Law and Political Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran.
چکیده [English]

The Rome Statute and the Convention on the Prohibition of Genocide did not specify sexual violence as the material element of genocide before the trials of the former Yugoslavia and Rwanda; the International Criminal Court for Sexual Violence did not constitute an integral part of genocide. Analysis of the true nature of sexual violence shows that this behavior can form the material element of genocide. In 2014, ISIS forces seized the Iraqi city of Sinjar, seized about 6,000 Yazidi women, raped some, took some of them to the slave market in Syria and Iraq, and traded them as sex slaves. In 2016, the UN Commission on Research announced that ISIS committed genocide against the Yazidi minority, subsequently in 2017 issued resolution 2379, which provided the preparation for investigations into ISIS's crimes. The present study, after examining the interviews of Yazidi women conducted by the United Nations, researchers and the media and taking into account the facts of the subject and the comparison of the former jurisdiction and international law, concluded that ISIL had committed genocide from the conduit of sexual violence against the Yazidi minority, and that the International Criminal Court could prosecute the crime based on its own competence or the reference to the Security Council.

کلیدواژه‌ها [English]

  • sexual violence
  • Rape
  • Genocide
  • ISIS
  • Yazidi Women

فهرست منابع

الف. منابع فارسی
آقایی جنت‌مکان، حسین، مترجم. حقوق بشر در محاکمات کیفری بین‌المللی. اهواز: انتشارات دانشگاه شهید چمران، 1387.
اخگری‌بناب، نادر. «جرم‌انگاری خشونت جنسی در اساسنامه دیوان کیفری بین‌المللی». حقوق اسلامی 6(23) (زمستان 1388).
اردبیلی، محمدعلی، محمدجعفر حبیب‌زاده و حسین فخربناب. «نسل‌کشی و ضرورت جرم‌انگاری آن در حقوق ایران». فصلنامه مدرس علوم انسانی 10 (1385): 25-1.
اردبیلی، محمدعلی. حقوق بین‌الملل کیفری. چاپ چهارم. تهران: نشر میزان، 1387.
بی‌بی‌سی فارسی. «داعش زنان ایزدی ربوده‌شده را می‌فروشد». مشاهده‌شده در 10 دی 1399. http://www.bbc.com/persian/world/2014/08/140830_l26_isis_yazidi_syria_iraq_women..
بی‌بی‌سی فارسی. «روایت زنان ایزدی از داعش و بردگی جنسی». مشاهده‌شده در 10 دی 1399. http://www.bbc.com/persian/world/2014/12/141222_l26_yazidi_women_iraq_sex_slavery.
بی‌بی‌سی فارسی. «سازمان ملل چگونه «نسل‌کشی» ایزدیان را به رسمیت شناخت؟». مشاهده‌شده در 10 دی 1399. http://www.bbc.com/persian/world/2016/08/160808_l39_yazidi_massacare_ghoreishi.
بی‌بی‌سی فارسی. «گور دسته‌جمعی زنان ایزدی در شهر سنجار کشف شد». مشاهده‌شده در 10 دی 1399. http://www.bbc.com/persian/world/2015/11/151114_an_iraq_kurds_yazidi_massgrave.
بیگ‌زاده، ابراهیم. «بررسی جنایت نسل‌کشی و جنایت علیه بشریت در اساسنامه دیوان کیفری بین‌المللی». مجله تحقیقات حقوقی 22-21 (1377-1376): 104-69.
خاک، روناک. «جرم‌انگاری خشونت جنسی در حقوق بین‌الملل کیفری». مجله حقوقی بین‌المللی 39 (1387): 146-101.
خالقی، علی و حمیدرضا جاویدزاده. «رویکرد قضایی سازمان ملل متحد در مبارزه با نسل‌کشی». فصلنامه حقوق دانشکده حقوق و علوم سیاسی 41 (1390): 224-203.
خبرگزاری دانشجویان ایران «ایسنا». «تلگراف: زنان ایزدی مجبور به ترک فرزندان متولدشده از عناصر داعش هستند». آخرین بازدید 20 آبان 1397. https://www.isna.ir/news/97043116775.
عبداللهی، محسن، عبدالنعیم شهریاری، یوسف بابایی و اسماعیل یعقوبی. دیوان کیفری بین‌المللی. چاپ اول. تهران: مجمع تشخیص مصلحت نظام، 1397.
عزیزی، ستار. «عناصر جنایت ژنوسید در رأی 26 فوریه 2007، دیوان بین‌المللی دادگستری و رویه دادگاه‌های ویژه بین‌المللی کیفری». نشریه مرکز امور حقوقی بین‌المللی معاونت حقوقی و امور مجلس ریاست جمهوری 36 (1386): 34-9.
کرین بروک، فیلیپ. «ایزدیان و اهل حق کردستان». ترجمة سعید رضا منتظری. مجله هفت آسمان 42 (1388): 142-119.
موسی‌زاده، رضا و عباس طاهری. «گروه‌های تحت حمایت در قبال جنایت نسل‌زدایی در پرتوی اسناد و رویه قضایی بین‌المللی». مطالعات بین‌المللی پلیس 9 (1391): 65-46.
میرمحمدصادقی، حسین. «حقوق کیفری بین‌الملل و خشونت علیه زنان». دیدگاه‌های حقوق قضایی 17 (1379): 106-97.
میرمحمدصادقی، حسین. حقوق جزای بین‌الملل. چاپ دوم. تهران: نشر میزان، 1386.
یورونیوز فارسی. «روایت زنان یزیدی از برده‌داری جنسی داعش». مشاهده‌شده در 10 دی 1399. https://fa.euronews.com/2016/11/01/un-centre-fights-for-women-traumatised-by-is-militants.
یورونیوز فارسی. «سازمان ملل: داعش علیه ایزدی‌های عراق و سوریه مرتکب نسل‌کشی شده است». مشاهده‌شده در 10 دی 1399. https://fa.euronews.com/2016/06/16/isil-committing-genocide-against-yazidis-un.
یوسفی، عثمان. «جامعة یزیدیان عراق (بررسی پیشینه تاریخی و حیات اجتماعی ـ فرهنگی از آغاز تا امروز)». پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، 1384.
ب. منابع انگلیسی
Boling, David. “Mass Rape, Enforced Prostitution, and the Japanese Imperial Army: Japan Eschews International Legal Responsibility.” Colum. J. Transnat'l L. 32 (1994): 521-548.
Boon, Kristen. “Rape and Forced Pregnancy under the ICC Statute: Human Dignity, Autonomy, and Consent.” Colum. Hum. Rts. L. Rev. 32 (2000): 626-658.
Bosnia and Herzegovina v. Serbia and Montenegro, Application of the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide, ICJ Judgment, 26 February 2006, (“Bosnia v. Serbia Judgment”).
Eboe-Osuji, Chile. “Rape as Genocide: Some Questions Arising.” Journal of Genocide Research 9(2) (2007): 251-273.
Hassen, Suha Hazeem. “Investigating Sexual and Gender-Based Violence as a Weapon of War and a Tool of Genocide against Indigenous Yazidi Women and Girls by ISIS in Iraq.” Thesis for the Degree of Master of Arts in Women, Gender, and Sexuality Studies, Oregon State University, 2016.
Henry, Nicola. War and Rape: Law, Memory and Justice. London: Routledge, 2012.
Liivoja, Rain, and Tim McCormack, eds. Routledge Handbook of the Law of Armed Conflict. New York: Routledge, 2016.
O'Connor, Vivienne M., Colette Rausch, Hans-Jörg Albrecht, and Goran Klemenčič, eds. Model Codes for Post-Conflict Criminal Justice. Vol. 1. Washington, D.C: US Institute of Peace Press, 2007.
Pegorier, Clotilde. Ethnic Cleansing: A Legal Qualification. New York: Routledge, 2013.
Prosecutor v Akayesu (Judgment), September 2, 1998, ICTR 96-4-T (Trial Chamber).
Prosecutor v. Gacumbitsi, ICTR Trial Judgment, 17 June 2004 (“Gacumbitsi Trial Judgment”).
Prosecutor v. Katanga, ICC Trial Judgment, 7 March 2014 (“Katanga Trial Judgment”).
Prosecutor v. Krstić, ICTY Trial Judgment, 2 August 2001, (“Krstić Trial Judgment”).
Prosecutor v. Musema, ICTR Trial Judgment, 27 January 2000 (“Musema Trial Judgment”).
Prosecutor v. Stakić, ICTY Appeals Judgment, 31 July 2003.
Ruby Reid-Cunningham, Allison. “Rape as a Weapon of Genocide.” Genocide Studies and Prevention 3(3) (2008): 279-296.
Schabas, William A., and William Schabas. Genocide in International Law: The Crimes of Crimes. New York: Cambridge University Press, 2000.
Short, Jonathan MH. “Sexual Violence as Genocide: The Developing Law of the International Criminal Tribunals and the International Crimianl Court.” Mich. J. Race & L. 8 (2002): 503-526.
Stiglmayer, Alexandra, ed. Mass Rape: The War against Women in Bosnia-Herzegovina. London: U of Nebraska Press, 1994.
United Nation, Digital Library. “‘They Came to Destroy’: ISIS Crimes against the Yazidis.” 2016. https://digitallibrary.un.org/record/843515?ln=en.
United Nations Security Council. “Peace and Security.” Last Accessed November 11, 2018. https://www.un.org/sc/suborg/en/s/res/2379-%282017%29.