موانع پیش روی دادگاه‌های ملی در تعقیب جنایات بین‌المللی بر مبنای معیار صلاحیت جهانی

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دوره دکترای حقوق بین‌الملل دانشگاه تهران

چکیده

صرف‌نظر از این واقعیت که رسیدگی و تعقیب جنایات بین‌المللی در محاکم ملی به لحاظ سیاسی، جامعه‌شناختی و عملی بر تعقیب آن‌ها در محاکم بین‌المللی مقدم می‌باشد، تصمیمات دادگاه‌های ملی ضمن تقویت روند مبارزه با بی‌کیفری، گامی در جهت غنای منابع حقوق بین‌الملل کیفری نیز هست. دولت‌ها در اعمال صلاحیت کیفری خود در تعقیب جنایتکاران بین‌المللی معیارهای سرزمینی و فراسرزمینی متفاوتی را اعمال می‌کنند. یکی از معیارهای فراسرزمینی اعمال صلاحیت کیفری، معیار صلاحیت جهانی می‌باشد که برخلاف سایر معیارها، دولت رسیدگی‌کننده در اعمال نوع مطلق این معیار نیازمند داشتن رابطه با جرم و مجرم نبوده است. اعمال این معیار موسع بدواً نور امید به اجرای عدالت را در دل قربانیان زنده کرد، اما پس از طی گامهایی اندک در این مسیر روشن گردید که اعمال این معیار چندان که باید و شاید نمی‌تواند در برابر اعتراضات، ملاحظات و موانع پیش‌رو دوام بیاورد. در حال حاضر آنچه که دولت‌ها ‌تحت عنوان صلاحیت جهانی اعمال می‌نمایند، از نظر مفهومی صلاحیت جهانی واقعی نمی‌باشد. بررسی عملکرد دولت‌ها در زمینه رسیدگی به پرونده جنایتکاران بین‌المللی حاکی از وجود برخی موانع حقوقی، فنی و سیاسی است که عملکرد دادگاه‌های ملی در این زمینه را کند یا متوقف می‌نماید. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Obstacles before National Courts in Prosecuting International Criminals Based on Universal Jurisdiction

نویسنده [English]

  • Masoumehsadat Mirmohammadi
چکیده [English]

Regardless of the fact that prosecution of international crimes in national courts has politically, sociologically and practically precedence on international ones, national courts’ decisions can strength the process of fight against impunity and enrich sources of international criminal law. States may exert various territorial and transterritorial criterions in prosecuting international criminals. One of the transterritorial criterions in exerting criminal jurisdiction is “Universal Jurisdiction” application of which contrary to other criterions in this field, needs not a nexus between the proceeding state and the crime or the criminal. This criterion in its absolute meaning, however, was so extensive that it could not find its proper and deserved position among other criterions. Put differently, it faced failure. Although it could revive the hope of prosecution of international criminal in victims’ hearts, after taking some steps it confronted various legal, political and technical obstacles which considerably slowed down or even stopped eye-catching move of national courts in fight against impunity. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • national courts
  • universal jurisdiction
  • prosecution of international criminals
  • Sovereignty of States
  • prosecutor’s discretion

حسینی، محمدجواد. «دیوان کیفری بین‌المللی و پیگرد رئیس‌جمهور سودان در رابطه با بحران دارفور.» فصلنامه مطالعات آفریقا 17 (1387): 95-42.

خالقی، علی. «بلژیک و پایان ده سال رؤیای صلاحیت جهانی در جرایم بین‌المللی.» مجله پژوهشهای حقوقی6 (1383): 31-11.

خالقی، علی. «مقدمه‌ای بر مطالعه اصول حاکم بر صلاحیت کیفری در حقوق جزای بین‌الملل.» مجله پژوهشهای حقوقی 2 (1381): 58-35.

رنجبریان، امیرحسین. «قانون 1999-1993 بلژیک، رأی 14 فوریه 2002 دیوان بین‌المللی دادگستری: صلاحیت جهانی در بوته آزمون.» مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی 58 (1381): 166-127.

زمانی، قاسم. «دیوان کیفری بین‌المللی و صدور قرار بازداشت عمر البشیر.» مجله پژوهشهای حقوقی 14 (1387): 47-13.

زمانی، قاسم. «شورای امنیت و ارجاع وضعیت دارفور (سودان) به دیوان کیفری بین‌المللی.» مجله پژوهشهای حقوقی 6 (1383): 90-61.

زمانی، قاسم، و هاله حسینی اکبرنژاد. «اصل صلاحیت جهانی در آینه دیوان کیفری بین‌المللی.» مجله پژوهش حقوق و سیاست 26 (1388): 242-203.

Abi-Saab, George. “The Proper Role of Universal Jurisdiction.” Journal of International Criminal Justice 1 (2003): 596-602.

Amnesty International. Germany: End Impunity Through Universal Jurisdiction (No Safe Haven Series No. 3). 1st ed. London: Amnesty International Publications, 2008.

Amnesty International’s survey of domestic laws, Universal Jurisdiction - The Duty of States to Enact and Enforce Legislation (AI Index: IOR 53/002/2001), September 2001, available at: http://web.amnesty.org/ pages/legal_memorandum.

Ascensio, Hervé. “Are Spanish Courts Backing Down on Universality? The Supreme Tribunal’s Decision in Guatemalan Generals.” Journal of International Criminal Justice 1 (2003): 690-702.

Bakker, Christine A.E., "Universal Jurisdiction of Spanish Courts over Genocide in Tibet: Can it Work?." JICJ 4 (2006).

Bhuta, Nehal. “Universal Jurisdiction in Europe: The State of the Art.”Human Rights Watch 5(D) (2006): 1-101.

Bi-Weekly Briefing, Central Asia-Caucasus Analyst, Vol. 8, No. 8, 19 April 2006, available at :http://www.cacianalyst.org/newsite/files/20060419Analyst.pdf.

Broomhall, Bruce. "Toward the development of an effective system of universal jurisdiction for crimes under international law." New England Law Review 32 (2001).

Cassese, Antonio. “Is the Bell Tolling for Universality? A Plea for a Sensible Notion of Universal Jurisdiction.” Journal of International Criminal Justice 1 (2003): 589-595.

Cotler, Irwin. "National Prosecutions; International Lessons: Bringing Nazi War Criminals in Canada to Justice." in ICC Ratification and National Implementing Legislation: 14 quarter Nouvelles Etudes Pénales, edited by M. Cherief Bassiouni. 1999.

Cryer, Robert, Hakan Friman, Darryl Robinson, and Elizabeth Wilmshurst. An Introduction to International Criminal Law and Procedure. New York: Cambridge University Press, 2007.

Du Bois-Pedain Antje, Transitional amnesty in South Africa. New York: Cambridge University Press, 2007.

Eric, David. "Que reste-t-il de la competence universelle dans la loi du 5 aout 2003?." in http://www.law.kuleuven.ac.be/iir/nl/activiteiten/documentatie/Genocide031003/david2.pdf.

"Final Report on the Exercise of Universal Jurisdiction in Relation to Gross Human Rights Abuses." in ILA, Report of the Sixty-Ninth Conference,held in London. London: ILA, 2000.

George Abi-Saab, “The Proper Role of Universal Jurisdiction.” JICJ 1 (2003).

Graham, T. Blewitt. "International and National Prosecutions." in ICC Ratification and National Implementing Legislation: 14quarter Nouvelles Etudes Pénales, edited by Cherief Bassiouni. 1999.

Hall, Christopher Keith. “Universal Jurisdiction: New Uses for an Old Tool.” in Justice for Crimes Against Humanity, edited by Mark Lattimer, and Philippe Sands. Hart Publishing, 2003.

Hall, Christopher Keith. "Universal Jurisdiction: Developing and Implementing an Effective Global Strategy." in International Prosecution of Human Rights Crimes, edited by Wolfgang Kaleck, and Michael Ratner. Berlin: Springer Berlin Heidelberg, 2006.

Hicks, Peggy, Ed. Thinking Ahead on Universal Jurisdiction: Report of a Meeting Hosted by the International Council on Human Rights Policy. International Council on Human Rights Conference, Geneva: May 6-8, 1999.

Kai, Ambos. "International Core Crimes, Universal Jurisdiction and Sec.135 of the German Criminal Procedure Code: A Commentary on Rumsfeld Case." Criminal Law Forum 18 (2007).

Kenneth, Randall. “Universal Jurisdiction Under International Law.” Texas Law Review 66 (1988).

Kissinger Henry A. "The Pitfalls of Universal Jurisdiction." Foreign Affairs 86 (2001).

Kleffner Jann K. "Jurisdiction over Genocide, Crimes Against Humanity, War Crimes, Torture and Terrorism in the Netherlands, Amsterdam Center for International Law." in Crimes Internationaux et jurisdictions nationals: Etude compareé, edited by Antonio Cassesse and Mireille Delmas-Marty. Paris: Presses Universitaires de France, 2002.

Kleffner, Jann K. “Droit néerlandais.” in Juridictions nationales et crimes internationaux, edited by Antonio Cassese, and Mireille Delmas-Marty, 217-257. Paris: Presses Universitaires de France, 2002.

Morrissey, Siobhan. “International Law Universal Prosecutor.” 87 A.B.A., March 2001. Human Rights, Pennsylvania: University of Pennsylvania Press, 2005.

Naomi Roht-Arriaza. The Pinochet Effect: Transnational Justice in the Age of Human Rights. Pennsylvania: University of Pennsylvania Press, 2005.

Nollkaemper, André. ‘Decisions of National Courts as Sources of International Law: An Analysis of the Practice of the ICTY.’ in International Criminal Law Developments in the Case Law of the ICTY, edited by Gideon Boas and William Schabas, 277-296. Leiden: Martinus Nijhoff Publishers, 2003.

Randall, Kenneth C. "Universal Jurisdiction Under International Law." Texas Law Review 66 (1988): 785-798.

Schimmel, Pita. Pennick van der Oije and Steven Freeland, “Universal Jurisdiction in the Netherlands- the Right approach but wrong case? Bouterse and ‘December Murders’.” AJHR 20 (2001).

Stern, Brigitte, "Better Interpretation and Enforcement of University Jurisdiction." quoted in: Robert Cryer, Hakan Friman, Darryl Robinson, and Elizabeth Wilmshurst, An Introduction to International Criminal Law and Procedure, Cambridge: Cambridge University Press, 2007.

Stern, Brigitte. "Better Interpretation and Enforcement of Universal Jurisdiction." in Reining in Impunity for International Crimes and Serious Violations of Fundamental Human Rights: Proceedings of the Siracusa Conference 17-21 September 1998, edited by Christopher C. Joyner, and M. Cherif Bassiouni. 175-188. Association Internationale de Droit Pénal, érès, 1998.

"Universal Jurisdiction in Europe The State of the Art." Human Rights Watch 18, no. 5(D) (2006).

Wilson, Richard J. "Prosecuting Pinochet: International Crimes in Spanish Domestic Law." Human Rights Quarterly 21 (1999).

Zappala, Salvatore. "The German Federal prosecutor’s Decision not to Prosecute a Former Uzbec Minister: Missed Opportunity or Prosecutorial Wisdom?." JICJ 4 (2006).