مفهوم قربانی در حقوق بین‌الملل کیفری

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 گروه حقوق، واحد بوکان، دانشگاه آزاد اسلامی، بوکان، ایران

2 دانشیار گروه حقوق، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

چکیده

تعیین قربانی در حقوق بین‌الملل کیفری دارای اهمیت زیادی است. این امر در ارتباط تنگاتنگ با جرم و تعیین جبرانی است که باید انجام شود. در معنای ساده قربانی، شخصی ـ اعم از حقیقی و حقوقی ـ است که به خاطر ارتکاب جرایم و جنایات بین‌المللی متحمل زیان و خسارت شده است. قربانی می‌تواند مستقیم یا غیرمستقیم باشد؛ در این معنا خانواده و خویشان یک شخص نیز ممکن است به عنوان قربانی شناسایی شوند. متعاقب همین امر، زیان وارده به شخص نیز می‌تواند دارای انواع مختلفی مثل جسمانی، معنوی، عاطفی، مالی و از این قبیل باشد. جرایم در حقوق بین‌الملل کیفری معاصر و با توجه به اسناد بین‌المللی موجود در چارچوب حقوق بشردوستانه بین‌الملل، جرایم معاهده‌ای و اساسنامه‌های دیوان‌ها و محاکم کیفری بین‌المللی به طور رسمی دارای دو دسته از قربانیان قلمداد می‌شوند. دسته اول، اشخاص حقیقی که عمده قربانیان جرایم و جنایات بین‌المللی را تشکیل می‌دهند و دسته دوم، نهادها، سازمان‌ها و به طور خاص اموال فرهنگی هستند. البته، در این میان با توجه به تجارب تاریخی در دو جنگ جهانی و سپس مخاصمات مسلحانه متعدد پس از آن، جامعه بین‌المللی نیز در سطحی بالاتر همواره به عنوان یک قربانی ضمنی در تمامی جرایم بین‌المللی قابل توجه است. با این تفسیر به نظر می‌رسد می‌توان گفت که در همه جرایم باید زیان وارده به قربانیان جبران شود. به این ترتیب، حتی جرایمی که دارای قربانی نیستند قابل جبران در حق جامعه بین‌المللی خواهند بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Concept of Victim in International Criminal Law

نویسندگان [English]

  • Seyed Ebrahim Hosseini 1
  • Seyed Ghasem Zamani 2
1 Department of Law, Boukan Branch, Islamic Azad University, Boukan, Iran
2 Associate Professor of Law, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
چکیده [English]

 
Defining the concept of victim in international criminal law has a considerable significance in terms of its tight relations with crime and reparation that must be paid to victim. In simple meaning, victim is a person - natural or legal - suffered from perpetration of international crimes. Persons could be victimized both directly and indirectly; in this sense, family and relatives of a direct victim also could be known as victims. Subsequent to this, suffered incurred could be physical, psychological, mental, emotional, financial and etc. According to instruments in humanitarian law and statute of international criminal court and other international criminal tribunal, there are two categories of victims; first, natural persons that they are the main victims of international crimes and second, institutions, organizations and sometimes cultural properties. Of course, international community as history shown also can be introduced as a permanent victim in every international crime. Thus, any kind of damage incurred to any of these victims must be repaired when an international crime committed against them. Generally speaking, it could be said that damages could be repaired even in situations that there is no direct victims because there is always an international community.

کلیدواژه‌ها [English]

  • victim
  • International Crime
  • Natural Person
  • Legal Person
  • International Community
الف. منابع فارسی

اساسنامه دیوان کیفری بین‌المللی.

اسدی، لیلاسادات. حقوق بزه‌دیده در دادرسی‌های کیفری بین‌المللی. تهران: انتشارات سمت، 1391.

بوسار، آندره. بزهکاری بین‌المللی. ترجمه نگار رخشانی، تهران: انتشارات گنج دانش، 1375.

خالقی، علی، آیین دادرسی کیفری. تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهشهای حقوقی شهر دانش، 1391.

ذاقلی، عباس. قاچاق انسان. تهران: نشر میزان، 1389.

رایجیان اصلی، مهرداد. «جایگاه بزه‌دیده در لایحه قانون مجازات اسلامی». مجله پژوهشهای حقوقی 13 (1387): 334-315.

رایجیان اصلی، مهرداد. بزه‌دیده‌شناسی حمایتی. تهران: نشر دادگستر، 1384.

رایجیان اصلی، مهرداد. بزه‌دیده‌شناسی. تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهشهای حقوقی شهر دانش، 1390.

شریعت‌باقری، محمدجواد. حقوق کیفری بین‌المللی. تهران: نشر جنگل، 1388.

ضیایی بیگدلی، محمدرضا. حقوق بین‌الملل بشردوستانه. تهران: کتابخانه گنج دانش، 1392.

کنوانسیون اروپایی راجع به پرداخت غرامت به قربانیان جرایم خشونت‌آمیز 24 نوامبر 1983.

کنوانسیون بین‌المللی مربوط به حمایت از کلیه اشخاص در مقابل ناپدیدسازی اجباری 2006.

کنوانسیون حمایت اموال فرهنگی هنگام مخاصمه مسلحانه 14 می 1954.

ممتاز، جمشید، فریده شایگان. حقوق بین‌الملل بشردوستانه. تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهشهای حقوقی شهر دانش، 1393.

منشور ملل متحد 24 اکتبر 1945.

میرکمالی، علیرضا. «جایگاه بزه‌دیده در قانون آیین دادرسی کیفری آلمان». آموزه‌های حقوق کیفری 2 (1390): 172-149.

والین، کوک. قربانیان و شهود در جنایات بین‌المللی. ترجمه توکل حبیب‌زاده، مجله حقوقی بین‌المللی 34 (1385): 233-195.

 
ب. منابع انگلیسی
A.Shabas, William. An Introduction to the International Criminal Court. Cambridge: Cambridge University Press, 2007.

A.Shabas, William. The Ashgate Research Companion to International Criminal Law. The Netherlands: Ashgate Publishing, 2013.

Baumgartner, Elizabeth. “Aspects of Victim Participation in the Proceedings of the International Criminal Court.” International Review of Red Cross 90 (2008): 409-440.

Boister, Neil. “Transnational Criminal Law.” European Journal of International Justice, 14 (2003): 953-76.

Chan, Wing-Cheong. Support for Victims of Crime in Asia. New York: Routledge, 2008.

Code of Practice for Victims of Crime, Ministry of Justice, United Kingdom, 2013.

Decision on Confirming Charges, Situation in the Democratic Republic of the Congo, in the Case of The Prosecutor v. Callixte Mbrushimana, ICC-01/04-01/10, 16 December 2011.

Decision on Victim's Participation at the Confirmation of Charges Hearing and in the Related Proceedings, Muthaura, Kenyatta and Ali (ICC-01/09-02/11-267), Pre-Trial Chamber II, 26 Aug. 2011, para, 40.

Directive 2012/29/EU of the European Parliament and of the Council of 25 October 2012, Establishing Minimum Standards on the Rights, Support and Protection of Victims of Crime, and Replacing Council Framework Decision 2001/220/JHA.

Ferstman, Carla. The Participation of Victims in International Criminal Court Proceedings. London: RESRESS Trust, 2012.

Hallevy, Gabriel. “Victim's Complicity in Criminal Law.” International Journal of Punishment and Sentencing 22 (2006): 409-440.

Hosh, William. World War II: People, Politics and Power. New York: The Rosen Publishing Group, 2010.

ICC Registry Office. “Understanding of International Criminal Court, Hague: Public Information and Documentation Section of ICC.” Accessed August 21, 2017. https://www.icc-cpi.int/iccdocs/PIDS/publications/UICCEng.pdf.

International Criminal Court, “Victims before the ICC”. (2010). ICC. www.icc-cpi.int/nr/rdonlyres/8FF91A2C-5274-4DCB-9CCE 37273C5E9AB4/282477/160910VPRSBookletEnglish.pdf.

Kristiotis, Dino. “Imagine International Community.” European Journal of International Law 13 (2002): 961-92.

Lischer, Sarah. Dangerous Sancturies: Refugee Camps, Civil War and the Dilemmas of Humanitarian Aid. New York: Cornell University Press, 2005.

M.Antkowiak, Markus. “An Emerging Mandate for International Courts: Victim-Centered Remedies and Restorative Justice.” Stanford Journal of International Law 47 (2011): 279-332.

M.Wemmers, Jo-Anne. Reparation for Victims of Crimes Against Humanity. London: Routledge, 2014.

Marchuk, Iryna. The Fundamental Concept of Crime in International Criminal Law; A Comparative Study. London: Springer, 2014.

McCarthy, Conor. Reparations and Victim Support in the Iternational Criminal Court. Cambridge: Cambridge University Press, 2012.

Nash, Andrew. “Victims by Definition.” Washington University Law review 85 (2008): 1419-61.

REDRESS Institution, Legal Remedies for Victims of International Crimes, Brussels: EU Community Fund and Grotius II Programme of the European Commission, 2004.

Sluiter, Guran. International Criminal Procedure; Rules and Principles. London: Oxford University Press, 2013.

Supreme Court of Israel, Criminal Appeal No. 336/61, Adolf Eichmann vs The Attorney General, Appeal Session 7, para. 11 (f).

T.Hoffman, Barbara. Art and Cultural Heritage: Law, Policy, and Practice. Cambridge: Cambridge University Press, 2006.

UNESCO Declaration Concerning the Intentional Destruction of Cultural Heritage, 17 October 2003.

UNGA, A/Res/40/34, 29 November 1985, Declaration of Basic Principles of Justice of Crime and Abuse of Crime

UNHCR. “United Nations High Commissioner for Refugees.” Last Modified December 20, 2015, data.unhcr.org/syrianrefugees/yria.php.

United Nations Office on Drug and Crime. The Criminal Justice Response to Support Victims of Acts of Terrorism. New York: United Nations Publishing, 2011.

Van Genutgen, Willem, Marc Groenhuijsen. “Loopholes, Risks and Ambivalences in International Lawmaking: The Case of a Framework Convention on Victim's Rights.” Netherlands Yearbook of International Law 37 (2006): 108-154.