تأثیر نظام حقوق بشر بر اساسنامه دادگاه‌های کیفری بین‌المللی در زمینه مجازات اعدام

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه حقوق، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

چکیده

اهداف مجازات را بازدارندگی، سزادهی، اصلاح مجرمین و حمایت از جامعه تشکیل می‌دهند. طراحان اساسنامه دادگاه‌های بین‌المللی نورنبرگ و توکیو که متعاقب جنگ دوم جهانی ایجاد شدند از میان این اهداف، صرفاً سزادهی را مدنظر قرار داده بودند. در حالی که از عبارات مندرج در قطعنامه‌های صادره توسط شورای امنیت سازمان ملل برای تشکیل دادگاه‌های کیفری بین‌المللی برای یوگسلاوی و رواندا تمامی اهداف مجازات قابل استنباط است. مجازات اعدام در اساسنامه دادگاه‌های مزبور پیش‌بینی نشده است و علت این امر را می‌توان تصویب اسناد بین‌المللی مانند میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی و کنوانسیون اروپایی حمایت از حقوق بشر و پروتکل‌های الحاقی به آنها عنوان نمود. بر اساس مقاله حاضر که به شیوه توصیفی تحلیلی نگارش یافته است، به رغم اینکه در حقوق بین‌الملل، اجماعی در زمینه ممنوعیت مجازات اعدام وجود ندارد، اما وجود اسناد بین‌المللی اخیرالذکر و متعاقب آن، تصویب اساسنامه دیوان کیفری بین‌المللی توسط تعداد زیادی از کشورهای جهان به ویژه کشورهایی که مجازات اعدام را در قوانین داخلی خود ممنوع اعلام نکرده‌اند حاکی از تأثیرگذاری نظام حقوق بشر بر اساسنامه دادگاه‌های کیفری بین‌المللی است. اما موضوعی که می‌تواند تأثیر نظام حقوق بشر بر اساسنامه دیوان کیفری بین‌المللی را تحت‌الشعاع خود قرار دهد، امکان محاکمه مجدد، نسبت به فرد محکومیت‌یافته در دیوان توسط محاکم ملی که همچنان مجازات اعدام را در قوانین خود حفظ کرده‌اند، می‌باشد. لذا با اصلاح بند 2 ماده 20 اساسنامه و تغییر واژه جرایم به رفتار، نه‌تنها شاهد رعایت قاعده حقوق بشری منع محکومیت مجدد خواهیم بود، بلکه جایگاه نظام حقوق بشر در ممنوعیت مجازات اعدام در اساسنامه دیوان به بهترین وجه حفظ می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Influence of Human Rights Law on the International Criminal Regime about Death Penalty

نویسنده [English]

  • Alireza Taghipour
Assistant Professor of Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran,
چکیده [English]

The objectives of punishment are deterrence, retribution, correction of criminals and protection of the society. The designers of statute of Nuremberg and Tokyo tribunals that after Second World War established among mentioned objectives was taken into consideration only retribution. While in resolutions of Security Council of United Nations for the establishment of international tribunals for the former Yugoslavia and Rwanda all the objectives of punishment are inferential. Death penalty has not been predicted in their statutes. The reason of this can be the ratify of international documents of human rights as ICCPR and the second optional protocol of it and ECHR and annex sixth protocol of it can be named. On the other hand it can be claimed that in spite of there is no consensus in the context of death penalty prohibition in international law but the ratification of international criminal court statute by a huge number of countries in the world especially the countries that death penalty has not been prohibited in their internal regulations, represents the influence of human rights law on international criminal courts statute. But the case that can effect the impact of human rights law on statute of the international criminal court, is the possibility of retrial toward the convicted person in international criminal court by national courts that still have kept execution in their laws, so by correcting article 20(2) of statute and changing the word “crimes” to “behavior’, we will not only witness observance of human rights law of ne bis in idem, But also Status of the human rights law in prohibition of the death penalty in the statute of international criminal court will be protected in the best way.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Death Penalty
  • Human rights
  • International Criminal Courts
  • International Documents
الف. منابع فارسی

آنسل، مارک. اعدام. ویرایش دوم. ترجمه مصطفی رحیمی. تهران: انتشارات آگاه، 1356.

رالز، جان. «دو مفهوم از قواعد». در تازه‌های علوم جنایی (مجموعه مقاله‌ها)، ترجمه محمدعلی اردبیلی، ویرایش دوم، 853-843. تهران: نشر میزان، 1392.

رضوی‌فرد، بهزاد. «کارآمدی و ناکارآمدی کیفر حبس در حقوق بین‌الملل کیفری». فصلنامه پژوهش حقوق کیفری 1 (1391): 203-181.

کاظمی، مسعود. «تأثیر مجازات اعدام بر بازدارندگی از جرایم مواد مخدر و روان‌گردان». فصلنامه سلامت اجتماعی و اعتیاد 4 (1393): 118-101.

کربس، ژان‌ماری. مروری بر تاریخ مجازات اعدام. ترجمه رضا ناصحی. واشنگتن: بنیاد عبدالرحمن برومند، 1395.

محمودی جانکی، فیروز، سارا آقایی. «بررسی نظریه بازدارندگی مجازات». فصلنامه حقوق 2 (1387): 361-339.

معاونت برنامه‌ریزی و توسعه قضایی. بررسی وضعیت مجازات اعدام. ویرایش اول. قم: انتشارات دادگستری استان قم، 1387.

ب. منابع انگلیسی

Badar, Mohamed Elewa, and Noelle Higgins. “General Principles of Law in the Early Jurisprudence of the Icc.” In The International Criminal Court in Search of its Purpose and Identity, First Published, edited by Triestino Mariniello, 263-281. New York: Routledge, 2015.

Bantekas, Ilias, and Susan Nash. International Criminal Law. First Published. New York: Routledge, 2007.

Bassiouni, M. Cherif. Crimes against Humanity: Historical Evolution and Contemporary Application. First Published. Cambridge: Cambridge University Press, 2011.

Bonafe, Beatrice, and Paolo Palchetti. “Relying on General Principles in International Law.” In Theory and Practice of International Lawmaking, edited by Catherine Brolmann and Yannick Radi, 160-176. Cheltenham: Edward Elgar Publishing, 2016.

Boot, Machteld. Nullem Crimen Sine Lege and the Subject Matter Jurisdiction of the International Court: Genocide, Crimes against Humanity and War Crimes. Cambridge: Intersentia, 2001.

Cassese, Antonio. “From Nuremberg to Rome: International Military Tribunals to the International Criminal Court.” In The Rome Statute of the International Criminal Court: A Commentary, VOL I, edited by Antonio Cassese, Paola Gaeta and John R.W.D. Jones, 3-19. Oxford: Oxford University Press, 2002.

Clotilde, Pegoriev. “Denial, Impunity and Transitional Justice: The Fate of Female Rape Victims in Bosnia and Herzegovina.” In Women and Transitional Justice: The Experience of Women as Participants, First Published, edited by Lisa Yarwood, 119-136. New York: Routledge, 2013.

Cryer, Robert. Prosecuting International Crimes: Selectivity and the International Criminal Law Regime. First Published. Cambridge: Cambridge University Press, 2005.

Detrick, Sharon. A Commentary on the United Nations Convention on the Rights of the Child. Leiden: Martinus Nijhoff Publishers, 1999.

Dimitrijevic, Vojin, and Marko Milanovic. “Human Rights before International Criminal Courts.” In Human Rights Law: from Dissemination to Application, edited by Jonas Grimheden, Rolf Ring, 149-168. Dimitrijevic: Martinus Nijhoff Publishers, 2006.

Dutton, Yvonne. Rules, Politics and the International Criminal Court. First Published. New York: Routledge, 2013.

Grover, Sonjac. Prosecuting International Crimes and Human Rights Abuses Committed Against Children. Berlin: Springer, 2010.

Heller, Kevin Jon. The Nuremberg Military Tribunals and the Origins of International Criminal Law. First Published. Oxford: Oxford University Press, 2011.

Heyns, Christof. Human Rights Law in Africa 1998. The Hague: Kluwer Law International, 2001.

Hirsh, David. Law against Genocide: Cosmopolitan Trials. First Published. London: Glasshouse, 2003.

Kruger, Hans Christian. “Protocol No.6 to the European Convention on Human Rights.” In The Death Penalty: Beyond Abolition, edited by Council of Europe, 87-96. Berlin: Council of Europe Publishing, 2004.

Lingsay, Moir. “Towards the Unification of International Law?.” In International Conflict and Security Law, First Published, edited by Richard Burchill, Nigel D. White and Justin Morris, 108-128. Cambridge: Cambridge University Press, 2005.

Murphy, John F. “Norms of Criminal Procedure at the International Military Tribunal.” In The Nuremberg Trial and International Law, edited by George Ginsburgs, V.N Kudriavtsev, 61-75. Leiden: Martinus Nijhoff Publishers, 1990.

Nolte, George. “Jurisprudence under Special Regimes Relating to Subsequent Agreements and Subsequent Practice.” In Treaties and Subsequent Practice, edited by George Nolte, 210-306. Oxford: Oxford University Press, 2013.

Parish, Matthew. Mirages of International Justice: The Elusive Pursuit of a Transnational Legal Order. Cheltenham: Edward Elgar Publishing, 2011.

Pellet, Alain. “Applicable Law.” In The Rome Statute of the International Criminal Court: A Commentary, Vol.II., edited by Antonio Cassese, Paola Gaeta and John R.W.D.Jones, 1051-1084. Oxford: Oxford Univevsity Press, 2002.

Quiroga, Cecilia Medina. The Battle of Human Rights: Gross, Systematic Violations and Inter-American System. Leiden: Martinus Nijhoff Publishers, 1988.

Ratner, Steven R, and Jason S. Abrams. Accountability Human Rights Atrocities in International Law: beyond the Nuremberg Legacy. 2d Ed. Oxford: Oxford University Press, 2001.

Schabas “a”, William A. “Prosecuting Genocide.” In The Historiography of Genocide, edited by Dan Stone, 253-270. London: Palgrave Mcmillan, 2008.

Schabas “b”, William A. “Perverse Effects of the Nulla Poena Principle: National Practice and the Ad Hoc Tribunals.European Journal of International Law 11 (2000): 521-539.

Schabas “c”, William A. Genocide in International Law: The Crimes of Crimes. First Published. Cambridge: Cambridge University Press, 2000.

Schabas “e”, William A. War Crimes and Human Rights: Essays on the Death Penalty, Justice and Accountability. London: Cameron May Ltd, 2008.

Schabas, William A. “International Legal Aspects.” In Capital Punishment: Global Issues and Prospects, VOL II, edited by Peter Hodgkinson, Andrew Rutherford, 17-44. Hampshire: Waterside Press, 1996.

Schabas, William A. “The Right to Fair Trial.” In Essays on The Rome Statute of the International Criminal Court, VOL II., edited by Flavia Lattanzi, William A Schabas, 241-282. Fagnano Alto: ILsirente, 2003.

Schabas, William A. An Introduction to the International Criminal Court. 3rd Ed. Cambridge: Cambridge University Press, 2007.

Schabas, William A. The Abolition of the Death Penalty in International Law. 3rd Ed. Cambridge: Cambridge University Press, 2002.

Schabas“d”, William A. “International Sentencing: from Leipzig to Arusha.” In International Criminal Law, VOL III: International Enforcement, 3rd Ed, edited by M.Cherif Bassiouni, 613-633. Leiden: Martinus Nijhoff Publishers, 2008.

Suma, Mohamed. “The Politics of the Death Penalty in Post Conflict Sierra Leone: An Opportunity for Reform or a Missed Opportunity.” In The Politics of the Death Penalty in Countries in Transition, First Published, edited by Madoka Futamura, Nadia Bernaz, 154-171. New York: Routledge, 2014.

Sun, Weiping, and Mingcang Zhang. The New Culture: from a Modern Perspective. Berlin: Springer, 2015.

Williams, Sarah. “The Completion Strategy of the Icty and Ictr,” In International Criminal Justice: A Critical Analysis of Institutions and Procedures, edited by Michael Bohlander, 153-235. London: Cameron May Ltd, 2007.