اقدامات بین‌المللی در پیشگیری و مقابله کیفری با تروریسم دریایی

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دوره دکترای حقوق بین‌الملل عمومی، گروه حقوق عمومى و بین‌الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسى، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار، عضو هیئت علمى مدعو گروه حقوق عمومى و بین‌الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسى، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامى، تهران، ایران

چکیده

تروریسم تهدیدی جدی علیه صلح و امنیت بین‌المللی است. اقدامات تروریستی در دریاها و مبارزه با آن از مسائل مورد بحث در حقوق بین‌الملل و به ویژه حقوق بین‌الملل دریاهاست، به طوری که اولین اقدامات در این راستا نیز به دوران جامعه ملل باز می‌گردد. با توجه به گسترش روزافزون اقدامات تروریستی از سال 1963 به بعد، کنوانسیون‌های متعددی برای مبارزه با تروریسم به تصویب رسیده‌اند. آزادی دریانوردی در گرو امنیت پایدار و صلح حاکم بر دریاهاست. اما انجام اقدامات تروریستی در این پهنه وسیع این امکان را ایجاد می‌کند که یک کشتی نفت‌کش به راحتی به یک سلاح مرگبار تبدیل شود و یا اینکه تروریست‌ها در جهت اهداف سیاسی و ایدئولوژیک خود اقدام به ربودن کشتی و گروگان‌گیری نمایند؛ همانند آنچه که در مورد کشتی آشیل‌ لارو اتفاق افتاد. از این رو جامعه بین‌المللی توجه خود را بیش از گذشته بر امنیت دریایی معطوف ساخته و اقدامات بین‌المللی متعددی برای مقابله با هرگونه اقدام تروریستی در پهنه دریاها صورت گرفته که به دنبال ایجاد ساختاری منسجم برای مبارزه و مقابله با این اَعمال در عرصه دریاها هستند. این مقاله با بررسی تحولات حقوقی رخ‌داده پس از حوادث 11 سپتامبر و جرم‌انگاری شمار بیشتری از اعمال تروریسم دریایی در کنوانسیون‌های بین‌المللی، استدلال می‌کند که صرف جرم‌انگاری اعمال مزبور کفایت نکرده و برای پیشگیری و مبارزه کیفری مؤثر با این نوع از تروریسم، شناسایی آن به عنوان یک «جنایت بین‌المللی» اجتناب‌ناپذیر است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

International Measures to Prevent and Combat Maritime Terrorism

نویسندگان [English]

  • Peyman Hakimzade Khoei 1
  • Mohsen Abdollahi 2
1 Ph.D. Student of Public International Law, Department of Public & International Law, College of Law and Political Science, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Visiting Professor, Department of Public & International Law, College of Law and Political Science, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Terrorism is a serious threat to international peace and security. Terrorist acts in the seas and the fight against it are among the issues discussed in international law, and in particular the international law of the sea, so that the first steps in this direction dates back to the era of the League of Nations. Considering to the increasing number of terrorist acts since 1963 onward, different conventions were enacted in fighting against terrorism. Freedom of navigation depends on the security of the sea and the peace of the sea. But the terrorist acts in these vast areas have the ability to turn a tanker ship into a deadly weapon or terrorists might hijack or take the ship as hostage in direction of their political and ideological aims as what happened about Achille Lauro ship. Therefore, the international community has focused on maritime security. Numerous international measures were taken to fight against terrorist acts which look for creating a coherent structure to fight and confront with such acts in the seas. This article examines the legal developments occurring after the events of September 11th and seek to prove this proposition that the effective criminal suppression of maritime terrorism requires that this kind of terrorism is recognized as an “international crime” in international law.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Maritime Terrorism
  • Fighting
  • Prevention
  • Maritime Security
  • International Measures
الف. منابع فارسی

بارانی، محمد. پیشگیری از جرایم جهانی. چاپ اول. تهران: انتشارات میزان، 1393.

تقی‌زاده، زکیه. تحول مبارزه با دزدی دریایی از منظر حقوق بینالملل. چاپ اول. تهران: انتشارات گنج دانش، 1391.

جوان جعفری، عبدالرضا، مهدی سیدزاده ثانی. رهنمودهای عملی پیشگیری از جرم. چاپ اول. تهران: انتشارات میزان، 1391.

حکیمی‌ها، سعید. «سیاست جنایی جمهوری اسلامی ایران در قبال مبارزه با تروریسم». مجله سیاست دفاعی 19 (1390): 99-55.

دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد. مجموعه اسناد استانداردها و هنجارهای سازمان ملل متحد در زمینه پیشگیری از جرم و عدالت کیفری. چاپ اول. تهران: روزنامه رسمی، 1388.

دفتر مطالعات بین‌المللی مبارزه با تروریسم دانشگاه آزاد اسلامی، تعهدات جمهوری اسلامی ایران به کمیته مبارزه با تروریسم شورای امنیت (CTC). چاپ اول. تهران: دانشگاه آزاد اسلامی، 1390.

سلیمی، صادق. جنایت سازمانیافته فراملی. چاپ دوم. تهران: انتشارات جنگل، 1391.

سون، لوی بی، گوستافسون کریستین یوراس و جان ای نویز و اریک فرانکس. حقوق بینالملل دریاها. چاپ اول. ترجمه محمد حبیبی مجنده. تهران: انتشارات جنگل، 1390.

سیمبر، رضا. «شکل‌گیری همکاری بین‌المللی در مواجهه با تروریسم: فرصت‌ها، چالش‌ها و راهکارها». پژوهش علوم سیاسی 2 (1385): 171-147.

شریفی طرازکوهی، حسین، علی شبستانی. «مقابله با تروریسم در پرتو سیاست‌های اتخاذی جمهوری اسلامی ایران». مجله سیاست دفاعی 76 (46) (1390): 54-9.

عبدالهی، محسن. «پیامدهای حوادث 11 سپتامبر بر مبارزه با تروریسم». ماهنامه حقوقی 1 (1381): 27-16.

عبدالهی، محسن. «مفهوم و تعریف جنایت بین‌المللی در حقوق بین‌الملل». در مجموعه مقالات کتاب حقوق کیفری بینالمللی فرایند‌، نظریهها و چشم‌اندازها، زیر نظر دکتر نسرین مهرا، چاپ اول، 384-367. تهران: انتشارات میزان، 1390.

عبدالهی، محسن. تروریسم، حقوق بشر و حقوق بشردوستانه. چاپ اول. تهران: انتشارات مؤسسه مطالعات و پژوهشهای حقوقی شهر دانش، 1388.

فرهیخته، شمس‌الدین. فرهنگ فرهیخته واژهها و اصطلاحات سیاسی ـ حقوقی. چاپ اول. تهران: انتشارات زرّین، 1377.

فیرحی، داود، صمد ظهیری. «تروریسم؛ تعریف، تاریخچه و رهیافت‌های موجود در تحلیل پدیده تروریسم». فصلنامه سیاست (3) 38 (1387): 165-145.

کارگری، نوروز. درون‌مایههای تروریسم. چاپ اول. تهران: انتشارات میزان، 1391.

نجفی اسفاد، مرتضی، فرخزاد جهانی. «دزدی دریایی و حقوق بین‌الملل مروری بر حوادث سومالی»، در مجموعه مقالات دزدی دریایی از منظر حقوق بین‌الملل، انجمن ایرانی مطالعات سازمان ملل متحد، چاپ اول، 120-73. تهران: انتشارات انجمن ایرانی مطالعات سازمان ملل متحد، 1389.

نمامیان، پیمان. حقوق بینالملل کیفری. چاپ اول. تهران: انتشارات مجد، 1391.

ب. منابع انگلیسی

Beckman, Robert C. International Responses to Combat Maritime Terrorism. Global Anti-Terrorism Law and Policy. Cambridge: Cambridge University Press. 2005.

Carafano J., Varkonyi I., and Weitz R., “The Future of Maritime Security: Competitive Issues.” In Making the Sea Safer: A National Agenda for Maritime Security and Counterterrorism, edited by J. J. Carafano, A. Kochems, 3-19. Heritage Special Report, SR 03, 17 February 2005.

Christophersen, Jan Georg. “Satellite-based Tracking of Ships as Global Crime Control ISPS Code, AIS, SSAS and LRIT.” In Maritime Security in Southeast Asia, edited by Kwa Chong Guan, John K. Skogan, 146-161. London: Routledge, 2007.

Churchill, Robin, and Vaughan Lowe. The Law of the Sea. Manchester: Manchester University Press 1999.

Combined Maritime Forces (CMF). “CTF 150: Maritime Security.” Accessed 06/04/2016. http://combinedmaritimeforces.com/ctf-150-maritime-security/.

Convention for the Suppression of Unlawful Acts against the Safety of Maritime Navigation, 1988.

Guan, Chong. and John K Skogan. Maritime Security in Southeast Asia. New York: Routledge, 2007.

IMO. “IMO Legal Committee, 83rd Session, 8-12 October 2001”. A Summary of the Work of the Legal Committee is available on the IMO Home Page under Committees. Accessed 20/06/2016, www.imo.org.

IMO. “Status of IMO Conventions, IMO Website”. Accessed 09/10/2016. www.imo.org/About/Conventions/StatusOfConventions/Documents/Status%20of%20Conventions%202010.pdf.

International Convention on the Safety of Life at Sea (SOLAS), adopted November 1, 1974, 1184 UNTS 2 (entered into force May 25, (1980)).

Isikoff, Michael. “10 Years Later, Still No Trial for Accused USS Cole Attack Mastermind.” December 10, 2010. MSNBC. Accessed 06/04/2016. www.msnbc.msn.com/id/39634317/ns/us_news-security/.2010

Klein, Natalie. Dispute Settlement in the UN Convention on the Law of the Sea. New York: Cambridge Publishing, 2005. 

Lisbon Summit Declaration 2010.

Lobsinger, Eric J. “Post-9/ Security in a Post-WWII World: The Question of Compatibility of Maritime Security Efforts with Trade Rules and International Law.Tulane Maritime Law Journal 32 (2007): 61-130.

Mc Ginley, Gerald. “The Achille Lauro Case: A Case Study in Crisis Law, Policy and Management.” In Legal Responses to International Terrorism: U.S Procedural Aspects, edited by Cherif.M Bassiouni, 323-362. London: Maritime Nijhoff Publisher, 1998.

Nato. “Countering Terrorism.” Accessed 10/05/2016. www.mc.nato.int/about/pages/natoandterrorismatsea.aspx, 2015.

Parfomak, Paul W. and Frittelli, Cong, John, Research Serv., Maritime Security: Potential Terrorist Attacks and Protection Priorities 5 (2007). Accessed 08/11/2016. http://www.fas.org/sgp/crs/homesec/RL33787.pdf.

Power. Jason. “Maritime Terrorism: A New Challenge for National and International Security.Barry Law Review 10 (2008): 112-132.

Protocol of 2005 to the Convention for the Suppression of Unlawful Acts against the Safety of Maritime Navigation.

Review of Measures and Procedures to Prevent Acts of Terrorism which Threaten the Security of Passengers and Crews and the Safety of Ships, January 22, 2002.

Richardson, Tyler, and Yonah Alexander. Terror on the High Seas. Santabarbara, Caifornia: ABC-CLIO Publishing, 2009.

Salvador Declaration on Comprehensive Strategies for Global Challenges: Crime Prevention and Criminal Justice Systems and Their Development in a Changing World (December 21, 2010).

Signapore Statutes Online. “United Nations Act (Cap 339), Singapore Statutes.” Accessed 25/03/2014. http://statutes.agc.gov.sg/non_version/cgi-bin/cgi_getdata.pl?actno=2002-REVED-339&doctitle=UNITED%20NATIONS%20ACT%0a&date=latest&method=part&sl=1&segid=#1002272036-000004>, 2001.

The Alliance's Strategic Concept, 1999.

The International Ship and Port Facility Security (ISPS) Code.

The United Nations Convention against Transnational Organized Crime (UNTOC), 2000.

UNITED NATIONS. “UN Security Council Resolution 1373.” 28 September 2001, S/RES/1373. Accessed 16/09/2016.http://www.un.org/en/sc/ctc/specialmeetings/2012/docs/UnitedNationsSecuriyCouncil Resolution 1373 (2001).pdf.

USA Today. “US kills Al-Qaeda Suspects in Yemen.” Accessed 05/06/2016. www.usatoday.com/news/world/2002-11-04-yemen-explosion_x.htm.

Willemez, Alix. “What is Mine is Mine, What is Your is Negotiable - A Little Guide to Negotiations with Somali Pirates for European Negotiators.” Thesis for Degree of Master of Arts in Eu International Relations and Diplomacy Studies, College of Europe, Bruges Campus, 2011.