سنجش اثربخشی نقش‏ گذاری روانی بر کاهش پرخاشگری کودکان (استفاده از نقش ‏گذاری روانی به جای سازوکارهای کلاسیک مجازات رفتارهای خشونت‏ آمیز)

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 استاد دانشگاه تهران/ عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 دانش‌آموخته دوره کارشناسی‌ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی، گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

پژوهش حاضر با هدف سنجش اثربخشی روش درمانی روان‏ نمایشگری بر پرخاشگری کودکان پرخاشگر انجام شد. بدین منظور از میان مدارس شهرستان بابلسر یک مدرسه به صورت تصادفی انتخاب شد و دانش‏ آموزان با پرسش‌نامه پرخاشگری نلسون مورد ارزیابی قرار گرفتند و تعداد 12 نفر از افرادی که در پرسش‌نامه پرخاشگری نمرات بالایی دریافت کردند، به عنوان آزمودنی انتخاب شدند و به طور تصادفی در دو گروه کنترل (شش نفر) و آزمایش (شش نفر) گمارده شدند. نمرات کسب‌شده از پرسش‌نامه‌ها به عنوان نمرات پیش‌آزمون در نظر گرفته شد. در مرحله بعد گروه آزمایش در 12 جلسه آموزش گروهی به صورت هفته‌ای 5/1 ساعت تحت مداخلة روش درمانی روان‌نمایشگری قرار گرفتند. این در حالی بود که افراد گروه کنترل، هیچ مداخله‌ای دریافت نکردند. در پایان مداخله از هر دو گروه پس‌آزمون به عمل آمد و بعد از دو ماه هر دو گروه، پی‌گیری شدند. در نهایت داده‌های به دست‌آمده با استفاده از آزمون تحلیل کواریانس یک‌طرفه (ANCOVA)، مورد ارزیابی آماری قرار گرفتند. نتایج نشان داد که نقش‌گذاری روانی بر کاهش میزان پرخاشگری کلی، ناکامی، پرخاشگری بدنی، روابط با همسالان و روابط با مراجع قدرت مؤثر بوده است. بر طبق یافته‌ها پیشنهاد می‌گردد که درمان‏های روان‌نمایشگری می‌تواند به عنوان مداخله مؤثر در کاهش خشونت و پرخاشگری مورد استفاده قرار گیرد به گونه ‏ای که مراجع قضایی می‏توانند از این شیوه درمانی به عنوان مجازات نوجوانانی که متهم به خشم و خشونت و پرخاشگری هستند، استفاده کنند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Assessing the Effectiveness of Psychodrama on Decreasing Aggression of Children (Using Psychodrama instead of Classical Methods of Punishing Violent Behaviors)

نویسندگان [English]

  • Dr. Mohammad Ashouri 1
  • Elmira Soleimany Savad Roudbary 2
1 Professor of the University of Tehran/ Islamic Azad Science and Research Branch of Tehran, Iran
2 Undergraduate Masters, Department of Criminal Law and Criminology, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده [English]

The aim of this study was to assessing the effectiveness of psychodrama on decreasing aggression of children. For this purpose, one school was selected randomly from schools in Babolsar and students were assessed by Nelson's aggression questionnaire. Twelve people who received high scores in an aggressive questionnaire were selected as the subjects and randomly they were divided into two groups control groups (n=6) and experimental (n=6). The scores obtained from the questionnaires were considered as pre-test scores. In the next stage, the experimental group participated in the 12 sessions of group training in the form of a weekly 1.5 hour interventional psychotherapy treatment. This was while the control group did not receive any interventions. At the end of the intervention, both groups were subjected to post-test and after 2 months, both groups were followed up. Finally, the data were analyzed using one-way covariance analysis (ANCOVA). The results showed that psychological role has been effective in reducing overall aggression, failure, physical aggression, relationships with peers and relationships with authority authorities. Based on the findings, it is suggested that psychoanalytic treatments can be used as an effective intervention in reducing violence and aggression, so that the judicial authorities can use this treatment as the punishment of teenagers who are accused of anger and violence and aggression.

کلیدواژه‌ها [English]

  • aggression
  • Growth Prevention
  • School Children
  • Psychodrama
الف. منابع فارسی

آشوری، محمد. «سیاست‌های قضایی جدید در خصوص نوجوانان». قضاوت 2(19) (1382): 16-11.

ابراهیمی ‏قوام، صغری. «بررسی نظریه ‏ها و فرایندهای روان‌شناختی در تبیین جرایم و کاربرد آنها در تدوین برنامه‏ های کاهش جرم». فصلنامه کارآگاه (2)2 (1387): 122-101.

اسکیان، پرستو. «بررسی تأثیر روان ‏نمایشگری (روان‏ نمایشگری) بر افزایش تمایزیافتگی دانش ‏آموزان دختر دبیرستان منطقه 5». پایان ‏نامه کارشناسی ارشد رشته مشاوره، تهران: دانشگاه تربیت معلم، 1384.

اکبری، ابوالقاسم. مشکلات نوجوانی و جوانی. تهران: نشر ساوالان، 1392.

امرایی، مجید. ده قدم با نقش‌گذاری روانی، نقش‌گذاری روانی در ترک عادت‌های مرضی. تهران: طهورا، 1393.

امرایی، مجید. نقش ‏گذاری روانی در مسیر تکامل. تهران: نشر دانژه، 1389.

امرایی، مجید. نمایش درمانی راهی برای آزادسازی ذهن. تهران: انتشارات طهورا، 1395.

بدار، لوک، ژوزه دزیل، و لوک لامارچ. روان‌شناسی اجتماعی. ترجمه حمزه گنجی. تهران: نشر ساوالان، 1390.

برفیلد ار. بازی‌درمانی. ترجمه فاطمه بهنیا، زهرا برزگر و معصومه پورمحمدرضا تجریشی. تهران: انتشارات رشد، 1391.

بلانر، آدام. تئاتردرمانی درون‌پردازی روان‌درمانی با شیوه‌های نمایشی. ترجمه حسن حق‌شناس و حمید اشکانی. تهران: انتشارات رشد، 1394.

توانگر، لیلا، ناهید متعبد و فریبا یزدخواستی. سایکودراما و ابعاد روان‌شناختی. تهران: نشر سخنوران، 1392.

ثنایی، باقر. روان‏درمانی و مشاوره گروهی. تهران: انتشارات چهر، 1395.

خدایاری ‏فرد، محمد. «روان ‏درمانگری و توان‌بخشی زندانیان و بررسی اثربخشی آن در زندان رجایی ‏شهر». طرح پژوهشی، تهران: دانشگاه تهران، 1386.

دادستان، پریرخ. روان‌شناسی مرضی تحولی از کودکی تا نوجوانی. جلد اول. تهران: انتشارات سمت، 1390.

رافضی، زهره. «نقش آموزش کنترل خشم به نوجوانان دختر 15 تا 18 ساله در کاهش پرخاشگری». پایان‏ نامه کارشناسی ارشد، تهران: دانشگاه علوم بهزیستی و توان‌بخشی، 1383.

رجبی ‏پور، محمود. پژوهشی در مبانی پیشگیری اجتماعی رشدمدار از بزهکار یا اطفال و نوجوانان. تهران: نشر میزان، 1391.

زابلی، پریسا، باقر ثنایی ذاکر و منصورعلی حمیدی. «سنجش سودمندی روش روان‏ نمایشگری در بهبود مهارت‏های رفع تعارض مادران با دختران دانش ‏آموزان اول دبیرستان منطقه2 تهران». فصلنامه تازه‏ ها و پژوهش‏ های مشاوره 13(4) (1384): 98-81.

زارع، مهدی، عبدالله شفیع‌آبادی. «مقایسه اثربخشی عقلانی ـ عاطفی ـ رفتاری و روش مشاورة روان‏ نمایشگری در افزایش سلامت عمومی و ابرازگری هیجانی مراجعان زن». مجله مطالعات زنان (2)1 (1386): 181-148.

شهیم، سیما. «پرخاشگری رابطه ‏ای در کودکان پیش‌دبستانی». مجله روان‌پزشکی و روان‌شناسی بالینی ایران (13)3 (1386): 271-264.

صبوری، زهرا. «بررسی اثربخشی آموزش گروهی حلم بر کاهش پرخاشگری فرزندان شاهد و غیرشاهد ایثارگر 12 تا 18ساله شهر آبدانان». پایان‏ نامه کارشناسی ارشد، تهران: دانشگاه علامه طباطبائی، 1388.

عبداللهی بقرآبادی، قاسم. «بررسی تأثیر بازی ‏درمانی با استفاده از ماسه بر کاهش پرخاشگری دانش ‏آموزان پسر ناشنوا 8 تا 11ساله شهر تهران». پایان ‏نامه کارشناسی‏ ارشد، تهران: دانشگاه علامه طباطبائی، 1387.

فرانکن، رابرت. انگیزش و هیجان. ترجمه حسن شمس اسفندآباد، سوزان امامی‏ پور و غلامرضا محمودی. تهران: نشر اردیبهشت، 1395.

کاظمیان مقدم، کبری، غلامحسین کریمی کهکی. «بررسی رابطه باورهای غیرمنطقی الیس و پرخاشگری دانش ‏آموزان دختر پایه سوم مقطع راهنمایی شهر بهبهان». فصلنامه روان‌شناسی و دین 11(1389): 127-103.

کراهه، باربارا. پرخاشگری از دیدگاه روان‌شناسی اجتماعی. ترجمه محمدحسین نظری ‏نژاد. تهران: انتشارات رشد، 1390.

کریمی، یوسف. روان‌شناسی اجتماعی، نظریه، مفاهیم و کاربردها. تهران: نشر ارسباران، 1395.

کیمیایی، سیدعلی، محمدرضا رفتار و عاطفه سلطانی‌فر. «آموزش هوش هیجانی و اثربخشی آن بر کاهش پرخاشگری نوجوانان پرخاشجو». پژوهش ‏های روان‏شناسی بالینی و مشاوره، مطالعات تربیتی و روان شناسی (1)1 (1390): 166-153.

گاطع‏ زاده، عبدالامیر. «بررسی تأثیر تئاتردرمانی (سایکودراما) بر پرخاشگری دانش‏ آموزان پسر». مجله روان‌شناسی اجتماعی 8(28) (1392): 78-69.

لوتون، اوا. راهنمای متخصصان بالینی برای روان‏ نمایشگری. ترجمه فریبا یزدخواستی، ساناز جوکار و سولماز جوکار. اصفهان: انتشارات نگار اصفهان، 1388.

ملکی، صدیقه، مسعود فلاحی خشکناب، ابوالفضل ره‏گوی و مهدی رهگذر. «بررسی تأثیر آموزش گروهی مهارت کنترل خشم بر پرخاشگری دانش‌آموزان پسر 15-12 سال». نشریه پرستاری ایران (69)24 (1390): 35-26.

منا، روزانه، سارا لندی. «مشاوره با والدین خردسالان پرخاشگر یک رهیافت درمانی تلفیقی». ترجمه احمد به‌پژوه. فصلنامه روش شناسی علوم انسانی 31(1381): 137-111.

ناظر، محمد، بهروز بیرشک، بهروز جلیلی. «کاربرد سه روش درمانی در کاهش رفتار پرخاشگرانه کودکان پرخاشگر». فصلنامه دانشگاه علوم پزشکی سبزوار (اسرار) 7(3) (1379): 82-77.

نجفی ابرندآبادی، علی‏حسین. تقریرات درس جرمشناسی (پیشگیری). قم: مجتمع آموزش عالی قم، 1381.

نریمانی، محمد، اسماعیل بیابانگرد و سوران رجبی. «بررسی کارآمدی روان‏ نمایشگری بر بهبود مهارت‏ های اجتماعی و عزت ‏نفس دانش ‏آموزان نارساخوان». فصلنامه پژوهش در حیطه کودکان استثنایی 5(2) (1385): 638-623.

نوابی ‏نژاد، شکوه. نظریه‏ های مشاوره و روان‌درمانی گروهی. قم: چاپ یاران قم، 1391.

هیوز، فرگاس پیتر. روان‌شناسی بازی: کودکان، بازی و رشد. ترجمه کامران گنجی. تهران: انتشارات رشد، 1391.

ب. منابع انگلیسی

Allen, Joseph P., Cynthia Moore, Gabriel Kuperminc, Kathy Bell. “Attachment and Adolescent Psychosocial Functioning.Child Development 69(5) (1998): 1406–1419.

Ballard, Mary E., Kelvin T.Rattley, Willie C. Fleming and Pamela Kidder-Ashley. “School Aggression and Dispositional Aggression among Middle School Boys.Research in Middle Level Education 27 (2015):1-11.

Blatner, A. “Applications of Psychodramatic Methods in Everyday Life.” In Applications of Psychodrama, edited by J. Gershoni, 8-13. New York: Springer, 2003.

Cavel, TA. Working with Parents of Aggressive Children: A Practitioner Guide. Washington, DC, US: American Psychological Association Publication, 2000.

Crick, NR, KA Dodge. “A Review and Reformulation of Social Information-Processing Mechanism in Children’s Social Adjustment.” Psychological Bulletin 115 (1994): 74-101.

Crick, NR, KA Dodge. “Social Information-Processing Mechanisms in Reactive and Proactive Aggression.J Child Develop 67(3) (1996): 993-1002.

Davidson, LM, MK Demaray. “Social Support as a Moderator between Victimization and Internalizing Externalizing Distress from Bullying.School Psychology Review 36(3) (2007): 383-405.

Ebrahimi, F. “The Effect of Psychodrama on Depression among Women with Chronic Mental Disorder.European Psychiatry (26) (2011): 621-637.

Fong, J. “Psychodrama as a Preventive Measure: Teenage Girls Confronting Violence.” Journal of Group Psychotherapy, Psychodrama & Sociometrists 59(3) (2006): 99-108.

Friendship, C, L Blud, M Erikson, D Thorton. “Cognitive Behavioral Treatment for Imprisoned Offenders: An Evaluation of HM Prisons Service's Cognitive Skills Programs.Leg Criminol Psychol 8 (2003): 103-117.

Gata, M, D Lara, S Anderea, T Paolo, C Givanni, S Rosavia, C Bonafede and B Pierantnio. “Analytical Psychodrama with Adolescents Suffering from Psycho Behavioral Disorder: Short-Term Effects on Psychiatric Symptoms.” The Art in Psychology 37(3) (2010): 240-247.

Gezait, K Meftah, Mey S See Ching, Abdullah M Ng Lee Yen, “The Role of Psychodrama Techniques to Decrease the Level of School Violence in the Arab World.Interdisciplinary Journal of Family Studies 17(2) (2012): 165-185.

Halberstadt, AG, SA Denham and JC Dunsmore. Affective Social Competence. University of Szeged, Hungary: Published by Blackwell Publisher, 2001.

Holin, CR. “Evaluating Offending Behavior Programs.Criminology and Criminal Justice 8 (2008): 89-106.

Israel, S, and RP Ebsten. Aggression and Criminal Behavior, Citable Review in the Life Sciences. Washington: Willey Online. Retrieved, 2016.

Jentery, D. “Anger Management and May not Help at all.Journal of Consulting and Clinical Psychology (3) (2007): 422-441.

Karataş, Z, DZ Gökçakan. “The Effect of Group-Based Psychodrama Therapy on Decreasing the Level of Aggression in Adolescents.Turk Psikiyatri Derg 20(4) (2009): 357-366.

Karatas, Z, Z Gokcakan. “A Comparative Investigation of the Effects of Cognitive-Behavioral Group Practices and Psychodrama on Adolescent Aggression.Educational Sciences: Theory and Practice 9(3) (2009): 1441-1452.

Karatas, Z. “Investigating the Effects of Group Practice Performed Using Psychodrama Techniques on Adolescents’ Conflict Resolution Skills.Educational Sciences: Theory & Practice 11(2) (2011): 609-614.

Kazdin, AE. “Evidence-Based Treatment and Practice: New Opportunities to Bridge Clinical Research and Practice, Enhance the Knowledge Base, and Improve Patient Care.Am Psychol 63(3) (2008): 146-59.

Khaled, Meftah G. “The Role of Psychodrama Techniques in Reducing the Libyan Adolescent’s Level of Aggressive Behavior among Interdisciplinary.Journal of Family Studies XVII (2) (2012): 165-185.

Li, J, D Wang, Z Guo and K Li. “Using Psychodrama to Relieve Social Barriers in an autistic Child: A Case Study and Literature Review.International Journal of Nursing Sciences 2(4) (2015): 402-407.

Lin, D, MP Boyle, P Dollar, H Lee, ES Lein, P Perona and DJ Anderson. “Functional Identification of an Aggression Locus in the Mouse Hypothalamus.Nature 470(7333) (2011): 221-226.

Lochman, JE, NR Palardy, HK McElroy, N Phillips and KJ Holmes. “Anger Management Interventions.Journal of Early and Intensive Behavior Intervention 1(1) (2004): 47-56.

Michela, G, Dal Zotto L, Del Col L, Spoto A, Testa Costantino Paolo, Ceranto Giovanni, Sorgato Rosaria, Bonafede Carolina, Battistella Pier Antonio. “Analytical Psychodrama with Adolescents Suffering from Psycho-Behavioral Disorder: Short-Term Effects on Psychiatric Symptoms.The Arts in Psychotherapy 37(3) (2010): 240-247.

Milosevic, Vladimir. “Psychodrama and the War: Therapists' Dilemmas and Challenges in Work with an Experiential Educational Psychodrama Group.International Journal of Psychotherapy 5(2) (2000): 167-173.

Moreno, ZT, LD Blomkvist, and T Rützel. Psychodrama, Surplus Reality, and the Art of Healing. London: Routledge, 2000.

Nelson, WM, JR Schultz. “Managing Anger and Aggression in Students with Externalizing Behavior Problems: Focus on Exemplary Programs.” In Cognitive-Behavioral Interventions for Emotional and Behavioral Disorders, edited by M.J.R., Van A., J.E Lochman, and F.M. Gresham, 295-327. New York, NY: Guilford Press, 2009.

Pinna, F., M.Tuscani, C.Dessi, G.Pittaluga, A.Fiorilo, B. Carpiniello. “Violence and Mental Disorders. A Retrospective Study of People in Charge of a Community Mental Health Center.International Journal of Psychiatry 47(2016): 122-128.

Power, TI. “Editorial Note: The Context of Peer Victimization.School Psychology Review 36 (2007): 343-344.

Ramirez J., Martin, Fung Lai-chu, Annis., Jesús María Alvarado Izquierdo., Luis Clemente Millana Cuevas, “Justification of Interpersonal Aggression in Hong Kong and Spain.” The Open Psychology Journal 4 (2011): 64-72.

Ryan, RM, and EL Deci. “A Self-Determination Approach to Psychotherapy: The Motivational Basis for Effective Change.Canadian Psychology 49 (2008): 186-193.

Sadock, BJ, and VA Sadock. Kaplan and Sadock's Synopsis of Psychiatry: Behavioural Sciences.10th Ed. New York: Lippincott Williams & Wilkins D. Bord, K (no date). Child Development Specialist, Department of Family North Carolina and Consumer Science. North Carolina Cooperative Extension Publications & Website, 2007.

Shokoohi-Yekta, M, B Ghobary-Bonab, S Alimohammadi, N Zamani, and J Javad Pourkarimi. “The Relationship between Anger and Coping Strategies of Mothers of Children with Special Needs.Procedia - Social and Behavioral Sciences 205 (2011): 140-144.

Singal, S. “The Efficacy of Psychodrama in the Treatment of Oppositional and Defiant Adolescents.” Ph.D. diss. Montreal: McGill University, 2003.

Smeijsters, H, G Cleven. “The Treatment of Aggression Using Arts Therapies in Forensic Psychiatry: Results of a Qualitative Inquiry.The Arts in Psychotherapy 33(1) (2006): 37-58.

Smokowski, PR, M Bacallao. “Entre Dos Mundus-between Two Worlds Youth Violence Prevention—Comparing Psychodramatic and Support Group Delivery Formats.Small Group Research 40 (2009): 3–27.

Sokoloff, M. The Use of Psychodrama in Resolving Multicultural Parent-Child Conflict. ProQuest Information and Learning Company. UMI Number: 3250920, 2007.

Sommer, J., M. Hinsberger, T.Elbert, L. Holtzhausen, D. Kaminer, S. Seedat, S. Madikane, and R. Weierstall. “The Interplay between Trauma, Substance Abuse and Appetitive Aggression and Its Relation to Criminal Activity among High-Risk Males in South Africa.Addict Behav 64 (2017): 29-34.

Stewart, A, S Denison, E Waterson. Pathway from Child Maltreatment to Juvenile Offending. Queensland, Australia: School of Criminology and Criminal Justices, Gtiff University, 2002.

Taillieu, T.L., D.A.Brownridge, J. Sareen, and T.O. Afifi. “Childhood Emotional Maltreatment and Mental Disorders: Results from Nationally Restorative Adult Sample from The United States.Child Abuse and Neglect 1(59) (2016): 1-12.

Tolbert, YR. “Interweaving Art Therapy and Dialectical Behavior Therapy for Group with Adolescent.” Ph.D. diss. Ohio, United States: Ursulin College, 2006.

Valizadeh, S, RBO Davaji, and M Nikamal. “The Effectiveness of Anger Management Skills Training on Reduction of Aggression in Adolescents Original Research Article.Procedia - Social and Behavioral Sciences 5 (2010): 1195-1199.

Verdon, M, R Morrison, and PH Hemsworth. “Rearing Piglets in Multi – Litter Group Lactation Systems: Effects on Piglet Aggression.Behavior Science183 (2016): 35-41.

Word Health Organization. “Early Childhood Development and Disability.Child Development 368 (2012): 1-34.

Wyckoff, JP. “Aggression and Emotion: Anger, Not General Negative Affect, Predicts Desire to Aggress.Personality and Individual Difference 101 (2016): 220-226.