پژوهشهای حقوق جزا و جرم شناسی

پژوهشهای حقوق جزا و جرم شناسی

اصول و ضوابط نظام تحقیقات مقدماتی در دادرسی‌های دیوان کیفری بین‌المللی

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان
سینا گمار 1
سیدعلیرضا میرکمالی 2
زینب ریاضت 3
جواد طهماسبی 3
1 دکترای حقوق جزا و جرم‌شناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 دانشیار، گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
3 استادیار، گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
10.22034/jclc.2025.484621.2071
چکیده
مهم‌ترین هدف دیوان کیفری بین‌المللی، تحقق عدالت کیفری و مقابله با بی‌کیفر ماندن مجرمانی است که مرتکب جنایت‌های شدید بین‌المللی شده‌اند. در این مسیر دیوان کیفری بین‌المللی وظیفه تحقیقات مقدماتی را بر عهده دادستان نهاده است. پژوهش حاضر درصدد است اصول و ضوابط نظام تحقیقات مقدماتی را از مفاد اساسنامه رم، سند خطی مشی، رویه دفتر دادستانی و سایر منابع استخراج و تحلیل کند. پرسش این است که چه اصول و ضوابطی بر نظام تحقیقات مقدماتی در دادرسی‌های دیوان کیفری بین‌المللی حکم‌فرما است؟ پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای به این یافته‌ها رسیده است: پیش از آغاز تحقیقات مقدماتی، دادستان می‌باید در ارزیابی نخستین، مبنای معقول برای آغاز تحقیقات را احراز کند. بر این اساس، نخستین ضابطه، احراز معیارهای مبنای معقول (قابلیت پذیرش، صلاحیت و منافع عدالت) برای آغاز تحقیقات مقدماتی است. ازجمله ضوابط کلی تحقیقات مقدماتی این است که در صورت احراز مبنای معقول، دادستان باید از شعبه پیش محاکمه جهت آغاز تحقیقات کسب مجوز کند و تحت نظارت عالیه این شعبه، تحقیقات را انجام داده و به پایان رساند. در تمام این مراحل، دادستان و دفتر دادستانی بر مبنای اصول استقلال، بی‌طرفی، عینی‌گرایی، شفافیت و با شناخت کامل تحقیقات را به انجام می‌رسانند.
کلیدواژه‌ها
دیوان کیفری بین‌المللی
دادستان
شعبه پیش محاکمه
اصول تحقیقات مقدماتی
ضوابط تحقیقات مقدماتی

عنوان مقاله English

Principles and Procedural Standards Governing Preliminary Examinations before the International Criminal Court

نویسندگان English

Sina Gomar 1
Seyed Alireza Mirkamali 2
Zeynab Riazat 3
Javad Tahmasebi 3
1 PhD in Criminal Law and Criminology, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Associate Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Criminal Law and Criminology, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده English

The primary mission of the International Criminal Court is the vindication of international criminal justice through combating impunity for perpetrators of the gravest international crimes. In furtherance of this mandate, the Rome Statute entrusts the Prosecutor with responsibility for conducting preliminary examinations and initiating investigations. This study seeks to identify and critically analyze the principles and procedural standards governing the preliminary examination regime on the basis of the Rome Statute, policy papers, the practice of the Office of the Prosecutor, and other relevant legal materials. The study addresses the following question: what normative principles and procedural standards govern preliminary examinations in proceedings before the International Criminal Court? Adopting a descriptive-analytical approach and drawing upon library-based sources, the study concludes that, prior to the commencement of an investigation, the Prosecutor must establish, at the stage of initial assessment, the existence of a reasonable basis to proceed. In this regard, the first governing criterion consists in satisfying the requirements associated with that threshold determination, namely jurisdiction, admissibility, and the interests of justice. The study further demonstrates that, once such a threshold has been satisfied, the Prosecutor is required to obtain authorization from the Pre-Trial Chamber before formally initiating an investigation and must thereafter conduct and conclude the investigative process under the Chamber’s judicial supervision. Throughout all phases of the proceedings, the Prosecutor and the Office of the Prosecutor are bound by the principles of independence, impartiality, objectivity, transparency, and fully informed prosecutorial assessment in the exercise of their functions.

کلیدواژه‌ها English

International Criminal Court
Prosecutor
Pre-Trial Chamber
Principles of Preliminary Examinations
Standards Governing Preliminary Examinations
الف) منابع فارسی
- آقایی جنت‌مکان، حسین. (1387). نظارت قضایی بر تشخیص دادستان دیوان کیفری بین‌المللی. مجله حقوقی بین‌المللی، 25(39).
- امامیان، معصومه و ستار عزیزی. (1397). چالش حقوقی اجرای قاعده عدم مصونیت سران دولت‌ها نزد دیوان کیفری بین‌المللی: با تأکید بر پرونده عمرالبشیر»، پژوهشنامه حقوق کیفری 9(2).
- تختائی‌نژاد، سیروس، اکبر رجبی و سمیرا گل خندان. (1401). نحوه تحقیق و تعقیب در دیوان کیفری بین‌المللی. جامعه‌شناسی سیاسی ایران، 5(10).
- توحیدی، احمدرضا، علی‌حسن بابایی و محمود قیوم‌زاده. (1399). مطالعه تطبیقی اختیار دادستان در دیوان کیفری بین‌المللی و نظام حقوقی ایران از منظر دادرسی منصفانه. دیدگاه‌های حقوق قضایی، 25(92).
- ذاکرحسین، محمدهادی. (1401). اختیارات دادستان دیوان کیفری بین‌المللی در آغاز فرایند ارزیابی مقدماتی. مجله حقوقی دادگستری، 86(117).
- سلیمی، صادق. (1400). مفهوم و مرجع احراز منافع عدالت در دیوان بین‌المللی کیفری در پرتو وضعیت افغانستان. پژوهشنامه حقوق کیفری، 12(1).
- صابر، محمود و آزاده صادقی. (1394). بررسی معیار شدت برای تعقیب جنایات در دیوان کیفری بین‌المللی؛ با نگاهی بر دیگر دادگاه‌های بین‌المللی»، مطالعات حقوق تطبیقی، 6(2).
- صابر، محمود.  (1388). آیین تعقیب جنایات در دادسرای دیوان کیفری بین‌المللی. فصلنامه حقوق مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، 39(2).
- منصوری دهبید، عبدالرضا، احمد رمضانی و منصور عطاشنه. (1399). نظارت قضایی بر تعقیب و تحقیق در دیوان کیفری بین‌المللی. فصلنامه تحقیقات حقوقی آزاد، 13(47).
ب) منابع خارجی
- Ambos, Kai. (2018).  Introductory Note to Office of the Prosecutor: Policy Paper on Case Selection and Prioritisation (Int’l Crim. Ct.). American Society of International Law, (57).
- Auli, S.H. & Christha Renata. (2023). International Criminal Court, Here Are Its Definition and Jurisdictions. Available at: https://www.hukumonline.com/klin.
- Benzing, Markus. (2003). The Complementarity Regime of the International Criminal Court: International Criminal Justice between State Sovereignty and the Fight against Impunity. Max Planck Yearbook at United Nations Law, (7).
- Bergsmo, Morten. (2011). Preliminary Observations on the Powers and Role of the Prosecutor of the International Criminal Court. In: Current Problems of International Humanitarian Law. San Remo: IIHL.
- Chaoui, Prisca. (2022). Impartiality in a Judicial Setting, Reflections of Fatou Bensouda, former ICC Prosecutor. 1 November. Untoday. Available at: https://untoday.org/impartiality-in-a-judicial-setting.
- Clarke, Kamari Maxine & Sarah-Jane Koulen. (2014). The Legal Politics of the Article 16 Decision: The International Criminal Court, the UN Security Council and Ontologies of a Contemporary Compromise. African Journal of Legal Studies, 7.
- Dukic, Drazan. (2007). Transitional Justice and the International Criminal Court in ‘the Interests of Justice?. International Review of the Red Cross, 89(867).
- Eboibi, Felix E. (2012). Jurisdiction of the International Criminal Court: Analysis, Loopholes and Challenges. NAUJILJ, (3).
- Ford, Stuart. (2017).What Investigative Resources Does the International Criminal Court Need to Succeed? A Gravity-Based Approach. Washington University Global Studies Law Review, 16(1).
- Grey, Rosemary & Sara Wharton. (2018). Lifting the Curtain: Opening a Preliminary Examination at the International Criminal Court. Journal of International Criminal Justice, 16(3).
- Hayley, Evans & Paras Shah. (2020). ICC Appeals Chamber Authorizes Investigation into Crimes in Afghanistan. March 13. Available at: https://www.lawfaremedia.org/article/icc-appeals-chamber-authorizes-investigation-crimes-afghanistan.
- Hunter, Emilie. (2014). International Criminal Court and Positive Complementarity: The Impact of the ICC’s Admissibility Law and Practice on Domestic Jurisdictions. Ph.D. Thesis. Florence: European University Institute. Available at: https://cadmus.eui.eu/bitstream.
- International Criminal Court. (2009). Regulations of the Office of the Prosecutor. Official Journal Publication.
- International Criminal Court. (2013). Policy Paper on Preliminary Examinations”, the Office of the Proceutor. Available at: http://www.legal-tools.org/doc/acb906.
- International Criminal Court. (2016). Policy Paper on Case Selection and Prioritization. the Office of the Prosecutor. Available at: https://www.icc-cpi.int.
- International Criminal Court. (2020). Report on Preliminary Examination Activities 2020. the Office of the Prosecutor. Available at: https://www.icc-cpi.int/sites/default/files/itemsDocuments/2020-PE/2t-eng.pdf
- International Criminal Court. (2021). Policy on Situation Completion. the Office of the Prosecutor. Available at: https://www.icc-cpi.int/news/policy-situation-completion.
- International Criminal Court. (2023). Situation in the Republic of the Philippines: ICC Appeals Chamber Confirms the Authorisation to Resume Investigations. The Office of the Prosecutor. Available at: https://www.icc-cpi.int/news/situation-republic-philippines-icc-appeals-chamber-confirms-authorisation-resume.
- Kaul, Hans-Peter. (2011). The International Criminal Court: Trigger Mechanisms for ICC Jurisdiction. International Criminal Court, At the International Conference Max Planck Conference on Unity and Diversity of the Judiciary and Law in Iraq, Arbil, Iraq.
- Kleffner Jann K. (2008). Complementarity in the Rome Statute and National Criminal Jurisdiction. Oxford: Oxford University Press.
- Klobucista, Claire & Mariel Ferragamo. (2023). The Role of the International Criminal Court. August 24, Available at: https://www.cfr.org/backgrounder/role-international-criminal-court.
- Lüder, Sascha Rolf. (2002). The legal Nature of the International Criminal Court and the Emergence of Supranational Elements in International Criminal Justice. RICR Mars IRRC March, 84(845).
- Macomber, Elena. (2023). Broadening the Subject-Matter Jurisdiction of the International Criminal Court to Better Prosecute Twenty-First Century Harms. Minnesota Journal of International Law. Available at: https://minnjil.org/2023/01/25
- Oriolo, Anna. (2012). Revisiting the Interaction Between the ICC and National Jurisdictions as a New Gateway to Strengthening the Effectiveness of International Criminal Justice. International Review of Penal Law, 83.
- Rastan, Rod & Mohamed Badar. (2021). Article 11 Jurisdiction Ratione Temporis. In: Rome Statute of the International Criminal Court: Article-by-Article Commentary. Munich, Germany: Beck Hart Nomos.
- SáCouto, Susana & Katherine Cleary. (2008). The Gravity Threshold of the International Criminal Court, American Journal of International Law, 23(5).
- Shaw QC, Malcolm N. (2010). In the Matter of the Jurisdiction of the International Criminal Court with Regard to the Declaration of the Palestinian Authority. London, UK. 18 October. Available at: https://www.icc-cpi.int/sites/default/files/NR/rdonlyres/D3C77FA6-9DEE-45B1-ACC1/
- Taggart, Scott Mc. (2023). The International Criminal Court: History and Role”, Library of Parliament. Ottawa, Canada. Available at: https://lop.parl.ca/sites/PublicWebsite/default/en_CA/ResearchPublications/200211E#ft.
- Tchobo, Denakpon L. R. (2021). The Interests of Justice and the Spirit of Article 53 of the Rome Statute of the International Criminal Court. Available at: https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3984498
- Wagner, Markus. (2003). The ICC and its Jurisdiction -Myths, Misperceptions and Realities. Max Planck Yearbook of United Nations Law, (7).
- Wouters, Jan & Sten Verhoeven & Bruno Demeyere. (2006). The International Criminal Court’s Office of the Prosecutor: Navigating Between Independence and Accountability?. Institute for International Law, (97).
پژوهشهای حقوق جزا و جرم شناسی
دوره 14، شماره 28
بهار 1405
صفحه 45-73