همگرایی و واگرایی مقررات مبارزه با تأمین مالی تروریسم در حقوق ایران، افغانستان و اسناد بین‌المللی‬‬

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قشم، هرمزگان، ایران.

2 دانشیار، دکترای حقوق جزا و جرم‌شناسی، عضو هیئت‌علمی گروه حقوق، دانشکده حقوق، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم،‌ ایران.

3 دانشیار، دکترای حقوق جزا و جرم‌شناسی، عضو هیئت‌علمی گروه حقوق، دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

چکیده

در عرصه حقوق بین‌المللی سخن از هنجارها و الزاماتی است که خواستگاه موضوع طرح‌شده را در قطعنامه 1373 (2001) شورای امنیت سازمان ملل متحد (که به‌موجب ماده 25 منشور ملل متحد، لازم‌الاتباع است) و کنوانسیون مبارزه با تأمین مالی تروریسم (1999) می‌جوییم. در کشور افغانستان نیز شاهد عزم جدی در مبارزه با این پدیده شوم هستیم؛ قانون مبارزه علیه تمویل تروریسم (1383) در افغانستان و همچنین قانون مبارزه با تأمین مالی تروریسم (1394) و لایحه اصلاح قانون مبارزه با تأمین مالی تروریسم (1397) که عدم‌ِمغایرت آن با شرع و قانون اساسی اعلام نگردیده است، دیگر داده‌های قانونی در مواجهه با تأمین مالی تروریسم هستند. یافته‌های این مقاله که با الهام از مهم‌ترین معیار و شاخص حقوقی که عبارت از مطالعه مقارنه‌ای قوانین در سه حوزه موردمطالعه است، مؤید هم‌گرایی نسبی بین حقوق کیفری ایران و افغانستان از حیث تقنینی است؛ اما مصادیق واگرایی را می‌توان این‌گونه احصاء کرد: اول. داشتن ایرادات فنی در کنوانسیون 1999 (که در حقوق افغانستان و ایران این ایرادات مشهود نیست) که به قرار ذیل هستند: 1- عدم‌ِارائه اصول پیشگیرانه علمی کافی در نصّ کنوانسیون؛ 2- پرداختن به حواشی موضوع و عدم‌ِارائه متد لازم درمورد کشف این جرم؛ 3- عدم‌جانمایی دقیق تکالیف و بایسته‌های حقوق بشری در کشف، تحقیق، تعقیب و محاکمه به‌صورت تفکیک‌شده. دوم. انجام اقدامات لازم برای پیشگیری از وقوع اعمال تروریستی ازجمله دادن اخطارهای به‌موقع به دیگر کشورها ازطریق تبادل اطلاعات.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Convergence and Divergence of Counter-Terrorism Financing Rules in Iranian, Afghan and International Documents

نویسندگان [English]

  • Hamidreza Dabirzade 1
  • Ahmad Haji deh abadi 2
  • Hassan Poorbafrani 3
1 Ph.D. Student in Criminal Law and Criminology, Faculty of Law, Islamic Azad University, Qeshm Branch, Hormozgan, Iran
2 Associate Professor, Ph.D. of Criminal Law and Criminology, Faculty Member of Department of Law, Faculty of Law, University of Tehran, College of Farabi, Qom, Iran.
3 Associate Professor, Ph.D. of Criminal Law and Criminology, Faculty Member of Department of Law, Faculty of Administrative Sciences and Economics, Isfahan University, Isfahan, Iran.
چکیده [English]

In the field of international law it is the norms and requirements that are addressed in the UN Security Council Resolution 1373 (2001) (which is required by Article 25 of the United Nations Charter) and the Convention on the Suppression of the Financing of Terrorism (1999) Search. Other data provided by the Anti-Terrorism Financing Act (2004) in Afghanistan, as well as the Anti-Terrorism Financing Act (2015) and the Amending the Anti-Terrorism Financing Act (1397), which are not in conflict with the law and the Constitution. A law is in place to finance terrorism. The findings of this article confirm the relative convergence between Iranian and Afghan criminal law, but divergence can be summarized as follows: First. Technical deficiencies in the 1999 Convention that are not evident in the laws of Afghanistan and Iran. These include: 1) failure to provide sufficient scientific precautionary principles in the convention; 2) addressing the subject matter and failure to provide the necessary method for the discovery of the crime and prosecution and trial separately; Second, Take necessary measures to prevent terrorist acts, including providing timely warnings to other countries through the exchange of information.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Terrorism
  • Financing
  • Terrorist Organization
  • International Crime

فهرست منابع

الف. منابع فارسی
اردبیلی، محمدعلی. حقوق کیفری بین‌المللی. چاپ چهارم. تهران: نشر میزان، 1387.

اسحاقی، مجید و امیرحسین رشمه. «مدل‌سازی رفتار تروریست و تحلیل رفتار تروریسم». فصلنامه سیستم‌های مختلط و خطی 1 (1396)، 53.

اسماعیلی، مهدی. «صلاحیت رسیدگی به جرایم تروریستی در قوانین ایران». مجله حقوقی دادگستری 94 (1395)، 49.

الهویی نظری، حمید، و امیر جلالی. «مسئولیت بین‌المللی دولت‌های تأمین‌کننده مالی تروریسم». فصلنامه مطالعات حقوق عمومی 3 (1396)، 744.

پورقهرمانی، بابک، و صادق اسماعیل‌زاده. «بررسی ضرورت‌ها و موانع مبارزه با تأمین مالی تروریسم: مطالعه موردی تأمین منابع ازطریق پولشویی». فصلنامه مطالعات بین‌المللی پلیس 18 (1393): 137-130.

جعفری، امین، و علی کشوری. «مبارزه با تأمین مالی تروریسم در نظام بانکی ایران». مقاله ارائه‌شده در همایش بین‌المللی ابعاد حقوقی ـ‌ جرم‌شناختی تروریسم، تهران: دانشگاه علامه طباطبائی، سیزدهم اسفند ماه 1396.

جمعی از نویسندگان. تروریسم، مفهوم‌شناسی و مبانی نظری، مجموعه مقاله‌های کنفرانس بین‌المللی ائتلاف جهانی علیه تروریسم برای صلح عادلانه. به اهتمام کمیته علمی مجمع جهانی صلح اسلامی. تهران: مجمع جهانی صلح اسلامی، 1390.

حسنی، فائزه. «اجماع ارکان نظام در مبارزه با پولشویی و مقابله با تأمین مالی تروریسم». مجله چشم‌انداز ایران 110 (1397): 15.

خلیلی پاجی، عارف. «امکان‌سنجی تأمین مالی تروریسم در پرتو ارزهای مجازی». مقاله ارائه‌شده در همایش بین‌المللی ابعاد حقوقی ـ‌ جرم‌شناختی تروریسم، تهران: دانشگاه علامه طباطبائی، سیزدهم اسفند ماه 1396.

رامندی، مریم. «ضمانت‌اجرای مبارزه با تأمین مالی تروریسم بین‌الملل از دیدگاه بانک مرکزی». پایان‌نامه کارشناسی ارشد، تهران: دانشگاه پیام نور، 1389.

ژوزف جی، نورتن، و هبا شمس. «قانون پولشویی و تأمین منابع مالی تروریسم: واکنش‌های پس از 11 سپتامبر». ترجمه و تحقیق محمدجواد فخرایی، مجله حقوقی 29 (1382): 222.

شمس ناتری، محمدابراهیم، و داود اسلامی. «ماهیت کیفری تأمین مالی تروریسم». فصلنامه مطالعات حقوق کیفری و جرم‌شناسی دانشگاه تهران 4 و 5 (1394): 284.

طیبی‌فرد، امیرحسین. «مبارزه با تأمین مالی تروریسم در اسناد بین‌المللی». مجله حقوقی 32 (1384): 263.

عباسی، اصغر، «معرفی گروه ضربت اقدام مالی علیه پولشویی». پژوهشنامه حقوق و علوم سیاسی 5 (1386): 148.

میرزایی، زهرا، و بهرام وثوقی کردکندی. «تأمین مالی تروریسم و سیاست کیفری ایران در قبال آن». مقاله ارائه‌شده در همایش بین‌المللی ابعاد حقوقی ـ‌ جرم‌شناختی تروریسم، تهران: دانشگاه علامه طباطبائی، سیزدهم اسفند ماه 1396.

میرطاهر، سیّد رضا. «تحلیل تروریسم در مقررات ایران و اسناد بین‌المللی». فصلنامه مطالعات راهبردی 6 (1378): 15.

یحیی پناهی، محمد، جعفر صادق‌منش. «بررسی رویکرد نظام حقوقی افغانستان در قبال جرایم تروریسمی». مقاله ارائه‌شده در همایش بین‌المللی ابعاد حقوقی ـ‌ جرم‌شناختی تروریسم، تهران: دانشگاه علامه طباطبائی، سیزدهم اسفند ماه 1396.

ب. منابع خارجی
Adames, James. The Financing of Terror. London: New English Library, 1986.

Dixon, Thomas. “The Rise of Complex Terrorism.” Foreign Policy 3 (January/ February 2002): 18-21.

Kurth Cornin, Audrey. “Behind the Curve Globalization and International Terrorism.” International Security 27(3) (Winter 2003): 8.

Paulussen, Christophe. Impunity for International Terrorists? Key Legal Questions and Practical Considerations, ICCT - The Ague Research Paper, 2012.

United States Department of State. Pattern of Global Terrorism. Washington D.C: Department of Publications, 1995.