پیشینه و مبانی تشکیل پلیس قضایی در حقوق ایران

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 دانشجو دکترای حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

چکیده

اهمیّت چگونگی کشف جرم و تحقیقات پلیسی از یک سو به لزوم حفظ حقوق شهروندان و از سوی دیگر به لزوم عملکرد دقیق و سریع در این باره به ‌منظورِ تأمین امنیت اجتماعی، باز می‌گردد. با وجود تقسیم‌بندی تخصصیِ نیروهای پلیس در برخی کشورها، در قانونگذاری ایران، این تقسیم‌بندی مورد نظر نبوده است. با این ‌همه، مقررات قانون آیین دادرسی کیفری نو به ویژه ماده 30 آن به معیار‌های پلیس قضایی نزدیک شده است. آنچه از لزوم تشکیل پلیس قضایی مدنظر است، تحقق معیارهایی مشخص است که پلیس قضایی باید واجد آن باشد. قانون برنامه پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی تشکیل پلیس قضایی را پیش‌بینی کرده است. پیرو قانون پیش‌گفته، لایحه تشکیل پلیس قضایی توسط قوه قضائیه به مجلس شورای اسلامی ارائه شد اما این لایحه تنها به تشکیل پلیس قضایی به عنوان یک سازمان جداگانهِ تحت اشراف قوه قضائیه اشاره نموده و به معیارهای بایسته تشکیل این نهاد توجه نداشته است. معیارهای لازم برای تشکیل پلیس قضایی که لزوم کارآزمودگی و توان تخصصی پلیس قضایی از طریق آموزش‌های مستمر و تحت اقتدار مقام قضایی بودن این نهاد است و از حیث سازمانی در قوه مجریه قرار می‌گیرد، در این مقاله مورد بحث قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Background and Basis of the Constitution of the Judicial Police in Iran’s Legal System

نویسندگان [English]

  • Hassan-Ali MoazzenZadegan 1
  • Mohammad Faraji 2
1 Associate Professor Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law and Political Sciences, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
2 Doctorate Student in criminal law and criminology, Faculty of Law and Political Sciences, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
چکیده [English]

The importance of crime detection and police investigation, on the one hand, derives from the necessity of protecting individual right and on the other hand, from the effective function of the police in order to protect social security. In spite of the specialized police division in some country, it has not been followed by criminal procedure law of Iran. After all, new enacted criminal procedure law, particularly article 30, somehow meets its criteria. In terms of establishing judicial police, regarding some certain criteria necessary for it, is intended. The fifth economic, social and cultural development program law of Islamic Republic of Iran provided its establishment; the judicial police establishment bill sent to parliament by judicial branch but the bill consider judicial police under the supervision of judicial branch and does not refer to the criteria. The criteria necessary for establishing judicial police, which are being specialized and under authorization of judicial authorities with organizationally establishing in the executive branch, would be discussed precisely in this article.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Judicial Police
  • Administrative Police
  • Special Permit of Judicial Police
  • Organization of Judicial Police
  • Executive Branch
الف. منابع فارسی

آخوندی، محمود. آیین دادرسی کیفری. جلد دوم. چاپ دوازدهم. تهران: سازمان چاپ و انتشارات، 1389.

آشوری، محمد. آیین دادرسی کیفری. جلد اول. تهران: سمت، 1384.

استفانی، گاستون، ژرژ لواسور و برنار بولوک. آیین دادرسی کیفری. جلد اول. ترجمه حسن دادبان. تهران: انتشارات علامه طباطبائی، 1377.

بوریکان، ژان، آن ماری سیمون. آیین دادرسی کیفری. ترجمه عباس تدین. تهران: انتشارات خرسندی، 1389.

خالقی، علی. آیین دادرسی کیفری. چاپ بیست‌ و پنجم. تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهشهای حقوقی شهر دانش، 1392.

خالقی، علی. آیین دادرسی کیفری. چاپ یازدهم. تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهشهای حقوقی شهر دانش، 1390.

ب. منابع فرانسوی و انگلیسی

Franchimont, Michel, Ann Jacobs and Adrien Masset. Manuel de procédure pénale. 3è édition. Bruxelles: éditions Larcier, 2008.

Gilliéron, Gwladys. Public Prosecutors in the United States and Europe. Switzerland: Springer, 2013.

Mathias, Éric. Procédure pénale. 3è édition. paris: Bréal édition, 2007.

Pradel, Jean. procédure pénale.14è  édition. paris: éditions cujas, 2008.

Vermeulen, Gert. Availability of Law Enforcement Information in the European Union. Belgium: Maklu publishers, 2005.

پ. تارنماها

مجلس شورای اسلامی. «مرکز پژوهش‌های مجلس». 3 آذر 1394، rc.majlis.ir/m/report/download/734852.

شبکه مترجمین ایران. «واژه‌یاب». 29 آبان 1394، http://www.vajehyab.com.