پژوهشهای حقوق جزا و جرم شناسی

پژوهشهای حقوق جزا و جرم شناسی

جایگاه پرونده شخصیت در فرایند عدالت کیفری اطفال و نوجوانان (مطالعه موردی شهر همدان)

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان
گلناز حیاتی 1
مهری برزگر 2
1 کارشناس ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
2 استادیار، گروه حقوق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
10.22034/jclc.2024.424949.1943
چکیده
سیاست اصلاح و درمان و فردی سازی کیفرها تنها از رهگذار شناسایی شخصیت مرتکب و عوامل خطر و حمایتی محقق می‌شود و پرونده شخصیت، ابزاری برای اجرای این سیاست است. این پرونده که شامل اطلاعات گسترده‌ فردی، خانوادگی، اجتماعی و... بزهکار می‌شود، در مورد اطفال و نوجوانان، به دلیل عدم تکامل قوای شناختی اهمیتی دوچندان می‌یابد. این امر در ماده 286 ق.آ.د.ک مورد تأیید قرار گرفته است. با این حال، قانون در مورد میزان تأثیر پرونده شخصیت بر رأی قاضی ساکت است و نحوه تشکیل پرونده شخصیت در ایران و فاصله بسیار آن با آزمون‌های استاندارد مبتنی بر الگوی خطر، نیاز، مسئولیت‌پذیری، این ابهام را ایجاد می‌کند که چه‌بسا نارسایی قوانین، به اجرای ناقص و دیوان‌سالارانه منتهی شود. به منظور رفع این ابهام، با روش تحلیل ثانویه و تجزیه‌وتحلیل کمی و کیفی داده‌ها، 43 پرونده شخصیت از پرونده‌های کیفری اطفال و نوجوانان در سال 1401 در شعبه کیفری 2 دادگاه اطفال و نوجوانان شهر همدان بررسی و احکام آن به‌صورت جزءبه جزء و عمیق مورد مطالعه و اطلاعات لازم از پرونده شخصیت آن‌ها رونوشت برداری گردید.
یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که پرونده شخصیت برای تمامی اطفال و نوجوانان متهم به جرایم درجه 4 تا 6 در نمونه مورد بررسی تشکیل شده است؛ ولی پرسش‌های آن با استانداردهای سنجش بزهکاری اطفال و نوجوانان فاصله زیادی دارد و هیچ روش دقیقی برای تعیین میزان خطر تکرار جرم طفل یا نوجوان وجود ندارد و آرای صادره از سوی قاضی چندان متأثر از محتویات پرونده شخصیت نیستند.
کلیدواژه‌ها
بزهکاری اطفال و نوجوانان
پرونده شخصیت
جرم‌شناسی بالینی
عوامل خطر/حمایتی
الگوی آر. اِن
آر

عنوان مقاله English

The Status of the Personality Profile in the criminal justice process of children and adolescents (Case study of Hamedan city)

نویسندگان English

Golnaz Hayati 1
Mehri barzegar 2
1 Bu-Ali Sina University
2 Shahid Mostafa Ahmadi Roshan Street
چکیده English

The policy of correction and treatment and individualization of punishments can only be achieved by identifying the personality of the perpetrator and the risk and protective factors, and the personality profile is a tool for implement of this policy. Including extensive personal, family, social, and criminal information, the personality profile is crucially important in juvenile cases, due to the impairment of cognitive development. This is confirmed in Article 286 of the Criminal Procedure Law. However, the law is silent about the impact of it on the judge's decision. The manner of filing it in Iran and its great distance from the standard tests based on the model of risk-need-responsibility creates the ambiguity that the insufficiency of the laws may lead to incomplete and bureaucratic implementation. In order to resolve this vagueness, applying the method of secondary and quantitative analysis of data, 43 personality files from the criminal cases of juveniles in 2023 were examined in the Criminal Branch 2 of the juvenile Court of Hamedan and their rulings were studied and the vital information was copied from their personality profile.
    The findings of the research indicate that personality profile has been prepared for all juveniles accused of 4th to 6th degree of Ta’ziri crimes, but the questions are far from the standards of assessing the delinquency of juveniles and there is no accurate method to determine the risk level of juvenile recidivism and the decisions of judges are not much affected by the contents of the personality profile.

کلیدواژه‌ها English

Juvenile Delinquency
Personality Profile
Clinical Criminology
Risk/ Protective Factors
R.N.R Model
فهرست منابع
الف) منابع فارسی
- ابراهیمی، شهرام. «تحولات حقوق کیفری اطفال در فرانسه در پرتو قانون عدالت کیفری کودکان و نوجوانان». فصلنامه تحقیقات حقوقی، 26، 102 (1402)، 188-167.  DOI: 10.52547/jlr.2023.229621.2373
- ابراهیمی، شهرام. «پیشگیری از تکرار جرم از طریق هوش مصنوعی؛ مقتضیات و محدودیت‌ها». دو فصلنامه آموزه‌های حقوق کیفری، 19، 23 (1401)، 54-33. DOI: 10.30513/cld.2023.4345.1701
- حیدری، سید علی و خوش‌نویس، الهه. «اختلال سلوک و اختلال شخصیت ضداجتماعی» در دانش‌نامه علوم جنایی اطفال و نوجوانان، به اهتمام شهلا معظمی و محمود مهدوی. تهران: دادگستر، 1400.
- رایجیان اصلی، مهرداد. کلیات جرم‌شناسی. چاپ اول. تهران: نگاه معاصر، 1401.
- عابدینی، غلام‌رضا و علوی، محمدتقی. «بررسی محتویات پرونده شخصیت اطفال و نوجوانان در حقوق ایران». فصلنامه حقوق جزا و سیاست جنایی، 1، 1 (1395)، 119-97.
- غلامی، حسین و برزگر، مهری. «کارکرد روش‌های پیش‌بینی تکرار جرم در اعطای آزادی مشروط». فصلنامه پژوهش حقوق کیفری، 7، 24 (1397)، 36-9. DOI: 10.22054/jclr.2018.24492.1477
- فارسی، مهوش، خسروشاهی، قدرت‌اله و سپهری، روح‌الله. «تحلیل جرم‌شناختی پرونده شخصیت از تئوری تا عمل با رویکرد پیشگیری از تکرار جرم و اصلاح مجرم (مطالعه موردی شهرستان اهواز)». فصلنامه مطالعات پیشگیری از جرم، 59 (1400)، 113-83.
- فتاحی، حیدر و سپهری، روح‌الله. «تأثیرپذیری فرایند دادرسی کیفری از تشکیل پرونده شخصیت». فصلنامه تحقیقات حقوقی، 26، 102 (1401): 476- 457. DOI: 10.52547/jlr.2022.229239.2358
- کارلسون، کریستوفر و سارنکی، جرسی. جرم‌شناسی جریان زندگی. چاپ اول. ترجمه مهری برزگر. تهران: شرکت سهامی انتشار، 1399.
- کونانی، سلمان، مهدوی ثابت، محمدعلی، اردبیلی، محمدعلی و آشوری، محمد. «ارزیابی انتقادی نظریه شکست اصلاح و درمان». فصلنامه تعالی حقوقی، 6، 4 (1399)، 124-84. DOI: 10.22034/thdad.2021.520626.1630
- کی‌نیا، مهدی. مبانی جرم‌شناسی. دوره دوجلدی. چاپ نوزدهم. تهران: دانشگاه تهران، 1400.
- معظمی، شهلا، «بررسی جرم‌شناختی جرایم زنان» در علوم جنایی، مجموعه مقالات در تجلیل از استاد محمد آشوری. تهران: سمت، 1383.
- مؤذن‌زادگان، حسنعلی و امیری، سعید. «چالش‌های تقنینی و قضایی ادله علمی در حقوق کیفری ایران». دو فصلنامه پژوهشهای حقوق جزا و جرم‌شناسی، 10، 19 (1401)، 73-37. DOI: 10.22034/jclc.2022.304090.1558
- نجفی ابرندآبادی، علی حسین. «مباحثی در علوم جنایی»، به کوشش شهرام ابراهیمی. ویراست هفتم، 1391.
- نجفی ابرندآبادی، علی حسین. «کیفرشناسی نو-جرم‌شناسی نو» در تازه‌های علوم جنایی (مجموعه مقاله‌ها). جلد اول. چاپ دوم. تهران: میزان، 1392.
- نجفی توانا، علی. جرم‌شناسی. چاپ دوم. تهران: آوای حکمت، 1400.
 
ب) منابع خارجی

- Andrews, D.A., and James Bonta. The Psychology of Criminal Conduct. (Eds). London, UK: Routledge, 1994.
- Baird, Chris, Theresa Healy, Kristen Johnson, Andrea Bogies, Erin Wicke Dankert, and Chris Scharenbroch. A Comparison of Risk Assessment Instruments in Juvenile Justice. National Council on Crime and Delinquency, 2013.
- Borum, Randy, Henry Lodewiks, Patrick A. Barterl, and Adelle E. Forth. Structured Assessment of Violence Risk in Youth (SAVRY), in R.k Otto & K.s Douglas (EDs), Handbook of Violence Risk Assement, Routledge/Taylor Francis Group, 2010.
- Bruinsma, Gerben and David Weisburd. Encyclopedia of Criminology and Criminal Justice. Eds. USA, New York: Springer, 2014.
- Ernst, Monique, Daniel S. Pine, and Michael Hardin. “Triadic Model of the Neurobiology of Motivated Behavior in Adolescence”. Psychological Medicine, 36, 3 (2006), 299-312.
DOI: 10.1017/S0033291705005891.
- Dowd, Nancy E. A New Juvenile Justice System: Total Reform for a Broken System. USA, New York: New York University Press, 2015.
- Faupel. Susan. Etiology of Adult Sexual Offending. SOMAPI Research Brief. US. Department of Justice, 2015.
- Morgan, Robert D. The Sage Encyclopedia of Criminal Pscychology. 4 Vols. USA, Thousand Oaks: Sage, 2019.
- Sullivan, Christopher J. Taking Juvenile Justice Seriously: Developmental Insights and System Challenges. 1st Ed. USA, Philadelphia: Temple University Press, 2017.
- Tripković, Milena, and Mojca M Plesniča. “Women, Crime Rates and Punishment: A Global View”. lovenska akademija znanosti in umetnosti & Inštitut za kriminologijo, 2018.
Vincent, Gina M., Laura S. Guy, and Thomas Grisso. Risk Assessment in Juvenile Justice: A Giudebook for Implementation. Models for Change, 2012.
- Vincent, Gina M. “Using Risk Assessment and Risk-Needs-Responsivity Principles in Juvenile Justice”. Psychiatry Issue Brief. 13,  2 (2016).
- Websites:
https://www.rhinocarhire.com/Drive-Smart-Blog/Minimum-Driving-Age-Country.aspx
پژوهشهای حقوق جزا و جرم شناسی
دوره 12، شماره 23
شهریور 1403
صفحه 231-260