پژوهشهای حقوق جزا و جرم شناسی

پژوهشهای حقوق جزا و جرم شناسی

رویکردهای متفاوت قانون‌گذار مالیاتی در قبال تکرار جرم

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار، گروه حقوق جزا و جرم‌‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
2 استادیار، گروه حقوق جزا و جرم‌‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
3 دانشجوی دکتری، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
چکیده
درآمدهای مالیاتی، یکی از مهم‌‌ترین عناصر در نظام اقتصادی کشور بوده و نقش به سزایی در رشد و رونق اقتصادی دارد. در نقطه مقابل، جرایم مالیاتی تأثیر مخربی در امنیت اقتصادی، گسترش فعالیت‌‌های اقتصادی و سرمایه‌‌گذاری داخلی یا خارجی داشته و حرکت نظام اقتصادی کشور را کُند می‌‌کند. بدین ترتیب، یکی از پدیده‌‌هایی که می‌‌تواند اثرات مخرب‌‌ اقتصادی آن را افزایش دهد و فشار مالیاتی را بر مؤدیان تشدید کند، تکرار جرایم مالیاتی است. مؤدیان مالیاتی می‌‌بایست در هر سال مالی تکالیف قانونی متعددی را در بازه‌‌های زمانی مجزا انجام دهند؛ اما بیشتر در این بازه زمانی از انجام برخی از تکالیف قانونی خود استنکاف می‌‌کنند. این موضوع، همواره آن‌‌ها را در معرض تکرار جرم قرار می‌‌دهد. با مطالعۀ سیاست کیفری مالیاتی، رویکردهای متنوع و گاه معارضی با اندیشۀ بازدارندگی مجازات تکرار جرایم مالیاتی مؤدیان و غیرمؤدیان پیش‌‌بینی شده است. دو رویکرد در تکرار جرایم مالیاتی مؤدیان شامل رویکرد خاص در تکرار جرم و انطباق ناقص با اندیشه‌‌ بازدارندگی و سه رویکرد در تکرار جرایم مالیاتی غیرمؤدیان شامل جرم‌انگاری تکرار تخلف مالیاتی، انطباق ناقص و عدم انطباق با این اندیشه است؛ اما محدودیت در شرایط تحقق تکرار جرم، عدم توازن در کیفرانگاری تکرار جرم، ابهام در آثار آن و ابهام در مجازات انفصال موقت درجه شش، نه تنها مقررات تکرار جرایم مالیاتی را با چالش رو‌‌به‌‌رو کرده است؛ بلکه توازنی میان سیاست کیفری تکرار جرایم مالیاتی مؤدیان با غیرمؤدیان وجود ندارد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Different Approaches of the Tax Legislator Towards Recidivism

نویسندگان English

Seyed Hossein Hosseini 1
Hamidreza Daneshnari 2
mohammad karimi bandar abadi 3
1 Associate Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law and Political Sciences, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
2 Assistant Professor, Criminal Law and Criminology Department, Ferdowsi University of Mashhaf
3 Mohammad Karimi Bondar Abadi, PhD student in Criminal Law and Criminology, Faculty of Law and Political Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
چکیده English

Tax revenues are one of the most important elements in the country's economic system and play a significant role in economic growth and prosperity. Vice versa, tax crimes have a destructive effect on economic security, expansion of economic activities and domestic or foreign investment, and slows down the movement of the country's economic system. The tax recidivism is one of the phenomena that can not only increase its destructive economic effects but also intensify the tax pressure on taxpayers. Taxpayers must perform several legal tasks in separate time frames in each fiscal year; but they usually refrain from doing some of their legal duties during this period of time. This issue always exposes them to recidivism. Therefore, the criminal tax policy was formulated for recidivism, but they are based on diverse approaches and sometimes conflict with the idea of deterring the tax recidivism by taxpayers and non-taxpayers. In the tax laws, there are two approaches in tax recidivism by taxpayers, including specific approach in recidivism and incomplete compliance with the idea of deterrence, and three approaches in tax recidivism by non-taxpayers including criminalization of tax recidivism violations, incomplete compliance, and non-compliance with this idea. However, the limitation on implementation of recidivism conditions, the imbalance in recidivism punishment, the ambiguity in its effects and in the punishment of temporary dismissal of the sixth degree, not only the regulations of tax recidivism have faced a challenge; Rather, there is no balance between the criminal policy of tax recidivism by taxpayers and non-taxpayers.

کلیدواژه‌ها English

Tax Recidivism by Taxpayers
Tax Recidivism by Non-Taxpayers
Compliance Approach
Non-Compliance Approach
Special Approach
الف) منابع فارسی
- «آژانس خبری جمهوری اسلامی»، دبیرخانه شورای اطلاع‌‌رسانی دولت، 2 دی 1402 https://www.irna.ir/news/85086969/.
- ابراهیمی، شهرام. «پاسخ واکنشی دوگانه در برابر بزه-تخلف مالیاتی در حقوق ایران و فرانسه». مجله آموزه‌‌های حقوق کیفری، 20، 25 (1402)، 3-38.
- امتحانی، احمدرضا. «تحولات تکرار جرایم مستوجب تعزیر از منظر قانون کاهش مجازات حبس تعزیری». مطالعات علوم سیاسی، حقوق و فقه، 7، 2 (1400): 358-376.
- بهفر، حمزه و عباس شیخ‌‌الاسلامی. «آثار تکرار و تعدد جرم در جرایم مالیاتی». فصلنامه جستارهای حقوق عمومی، 2، 4 (1397)، 67-90.
- تاجمیر ریاحی، حسین و سیده فاطمه آل محمد. «واکاوی و نقد سیاست جنایی تقنینی جرایم مالیاتی در قانون مالیات‌‌های مستقیم اصلاحی 1394». پژوهشنامه مالیات، 46، 94 (1399): 25-49.
- حسنی، محمدحسن و سید محمود مجیدی. «چالش‌‌های فقهی کیفرگذاری تکرار جرم در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392»، فصلنامه علمی فقه و اصول، 54، 1 (1401)، 65-84.
- خبرآنلاین، خبرگزاری تحلیلی ایران، 2 دی 1402 https://www.khabaronline.ir/news/1584546/.
- دانش‌‌شهرکی، محمدرضا. «رویکردهای مواجه با جرم فرار مالیاتی در نظم کیفری کنونی: مطالعه موردی پدیده شرکت‌‌های کاغذی». پژوهشنامه مالیات، 49، 97 (1400)، 33-58.
- دلماس­‌ مارتی، می‌­ری. نظام‌‌های بزرگ سیاست‌جنایی. چاپ چهارم. ترجمه علی حسین نجفی ابرندآبادی. تهران: میزان، 1398.
- رحیمی‌‌نیت، ایمان و ملک‌‌زاده‌‌رودبنه، ریحانه. حقوق کیفری مالیاتی. تهران: مجد، 1398.
- رایجیان اصلی، مهرداد و دانش‌‌ناری، حمیدرضا. جرم‌‌شناسی انتقادی معاصر. تهران: دادگستر، 1402.
- زینلی، جعفر، مجید شایگان فرد و حمیدرضا میرزاجانی. «تحولات کیفرشناسی قواعد تعدد و تکرار جرم در قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب 1399». فصلنامه علمی کاراگاه، 17، 62 (1401)، 82-99.
- سیاه منصور، جمشید، احمدرضا امتحانی و علی پایدار فرد. «مبانی تعدد و تکرار جرم در پرتو آموزه‌‌های جرم‌‌شناختی». فصلنامه تمدن حقوقی، 5، 13 (1401)، 467-486.
- سیمپسون، سالی اس و ویزبرد، دیوید. جرم‌‌شناسی جرایم یقه‌‌سفیدان. ترجمه حمیدرضا دانش‌‌ناری و آزاده صادقی. تهران: مجد، 1392.
- عبدالرحیمی، فرشته و سید مهدی احمدی موسوی. «تحلیل کیفرشناختی جرایم مالیاتی». مجله پژوهش‌‌های حقوقی، 21، 49 (1401)، 293-313.
- عبدالرحیمی، فرشته و سید مهدی احمدی موسوی. «تحلیل راهکارهای پیشگیرانه از جرایم مالیاتی». مجله پژوهش‌‌های حقوقی، 20، 46 (1400)، 71-91.
- عبداللهی، حسین و مولابیگی، غلامرضا. حقوق مالیاتی (با رویکرد تحلیلی-کاربردی). تهران: انتشارات جنگل، 1400.
- علیزاده، حمید، رضا نیکخواه سرنقی، محمد حسن جوادی و سید حسام‌‌الدین سید اصفهانی. «رؤیای حبس‌‌زدایی تا جوانب بازدارندگی و بی‌‌کیفری مجازات در پرتو قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب 1399». مجله پژوهش‌‌های حقوق جزا و جرم‌‌شناسی، 10، 19 (1401)، 99-125.
- غلامی، حسین. تکرار جرم؛ بررسی حقوقی-جرم‌‌شناختی. چاپ سوم. تهران: میزان، 1390.
- کشاورز، مژده. «فرار از مالیات و نقش آن در حقوق کیفری ایران». مجله فقه، حقوق و علوم جزا،20، 6 (1400)، 10-25.
- مجدآبادی فراهانی، فرزانه. «سیاست جنایی ایران در قبال جرم مالیاتی». پژوهشنامه مالیات، 56، 104 (1401)، 103-124.
- ملکی، علی و فاطمه نجم سهیلی. «مبانی و کیفرگذاری تکرار جرم با رویکرد قانون کاهش مجازات حبس تعزیری 1399». پژوهش‌‌های حقوقی قانون یار، 3، 12 (1399)، 47-75.
- نجفی ابرندآبادی، علی حسین و هاشم بیگی، حمید. دانشنامه جرم‌‌شناسی. چاپ پنجم. تهران: نشر گنج دانش، 1397.
- یعقوبی، فاطمه. «بررسی تطبیقی تکرار جرم در حقوق کیفری ایران و فرانسه». فصلنامه مطالعات حقوق، 6، 17 (1400)، 1-14.