پژوهشهای حقوق جزا و جرم شناسی

پژوهشهای حقوق جزا و جرم شناسی

مطالعه تأثیر مُد و رسانه بر انحرافات و بزهکاری کودکان و نوجوانان- رهیافت فرا ترکیب

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی ارشد، حقوق کیفری اطفال و نوجوانان، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
2 دانشیار، گروه حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
چکیده
کودکان و نوجوانان متعهد و جامعه‌پذیر از مؤلفه‌های اساسی یک ساختار اجتماعی نظام‌‌مند به‌حساب می‌آیند. به هر میزان که رفتار آن‌‌ها مطابق ارزش‌ها و هنجارهای پذیرفته شده در جامعه باشد، چرخه رستگاری آن جامعه سریع‌تر به راه خواهد افتاد. کودکان و نوجوانان به‌عنوان آینده‌سازان هر جامعه نیازمند توجه و مراقبت بسیاری بوده و در معرض خطرات متعددی قرار دارند. رسانه‌ها به‌عنوان عضو جدایی‌ناپذیر زندگی انسان و مدگرایی به‌عنوان معضلی بزرگ در سطح زندگی اجتماعی از مواردی است که مراحل رشد و جامعه‌پذیری کودک و نوجوان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. صرف نظر از آثار مثبت، هدف پژوهش حاضر شناسایی انحرافات و بزهکاری‌های ناشی از مُد و رسانه در بین کودکان و نوجوانان است. روش انجام، فرا ترکیب و بر اساس الگوی هفت مرحله‌ای سندلوفسکی و باروسو (2007) است؛ بر این اساس به‌طور نظام‌‌مند با استفاده از واژگان کلیدی مرتبط به جست‌‌وجوی متون علمی در منابع مختلف پرداخته شد و پس از غربال تعداد 39 منبع انتخاب شد. با کدگذاری و دسته‌بندی این منابع، 9 مقوله اصلی شامل: تکانش‌‌گری، پرخاشجویی، اضطراب و افسردگی، مصرف‌گرایی، هویت باختگی، فردیت باختگی، سوء مصرف مواد مخدر، انحرافات جنسی شناسایی شد. شناسایی تأثیرات نامطلوب مُد و رسانه بر کودکان و نوجوانان که منجر به ایجاد گرایش‌های بزهکارانه، انحراف گونه و هموار ساختن مسیر بزهکاری برای آن‌‌ها می‌شود می‌تواند در اندیشیدن راه‌حلی جهت پیشگیری و کاهش آثار منفی مؤثر واقع گردد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Studying the effect of fashion and media on children's and teenagers' delinquency and delinquency - a hybrid approach

نویسندگان English

atyeh azizi 1
Behzad Razavi Fard 2
1 Senior expert in criminal law for children and adolescents, Allameh Tabatabai University, Tehran
2 Associate Professor in Criminal Law and Criminology Department of Faculty of Law and Political Sciences, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran
چکیده English

Committed and sociable children and teenagers are considered to be the basic components of a systematic social structure. To the extent that their behavior is in accordance with the values and norms accepted in the society, the cycle of salvation of that society will start faster. As future makers of every society, children and teenagers need a lot of attention and care and are exposed to many risks. Media as an integral part of human life and fashion as a big problem in the level of social life is one of the things that affects the stages of development and socialization of children and teenagers. Regardless of the positive effects, the aim of the current research is to identify deviations and delinquencies caused by fashion and media among children and teenagers. The method is metacombination and based on the seven-step model of Sandlovsky and Barroso (2007). Based on this, scientific texts were systematically searched in different sources using related keywords and 39 sources were selected after screening. By coding and categorizing these sources, 9 main categories including: impulsivity, aggressiveness, anxiety and depression, consumerism, lost identity, lost individuality, drug abuse, sexual deviations were identified. Identifying the adverse effects of fashion and media on children and teenagers, which lead to the creation of delinquent tendencies, deviance and paving the path of delinquency for them, can be effective in thinking of a solution to prevent and reduce negative effects.

کلیدواژه‌ها English

Child
Teenager
Fashion
Media
Deviation
Delinquency
فهرست منابع
الف) منابع فارسی
- احمدی، حامد، محمدرضا بهبودی. «شناسایی اثرات (نامطلوب) اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها در ایران: رهیافت فرا ترکیب»، پژوهش‌‌های اقتصادی ایران، 28، 94 (1402)، 280-225.
- احمدی، حبیب، محمدتقی عباسی شوازی، رامین یادگاری، فرشاد کرمی. «مطالعه رابطه بین استفاده از رسـانه‌های مـدرن و تمـایل به بزهکـاری در بین نوجوانان دانش‌آموز (مطالعه دانش‌آموزان مقطع متوسطه شهر بستک)»، مجله پژوهش‌های راهبردی مسائل اجتماعی ایران، 6، 19 (1396)، 70-53.
- اختیاری، حامد، مهرناز رضوان‌‌فرد، آذرخش مکری. «تکانش‌‌گری و ابزارهای گوناگون ارزیابی آن: بازبینی دیدگاه‌ها و بررسی‌های انجام شده»، مجله روان‌پزشکی و روانشناسی بالینی ایران(اندیشه و رفتار)، 14، 54 (1387)، 257-247.
- افراسیابی، حسین، یاسین خرم پور، ندا جواهرچیان، علی‌اکبر دهقان. «بررسی وضعیت مصرف‌گرایی با تأکید بر شهرنشینی در بین جوانان شهر یزد»، مجله مطالعات شهری، 7، 21 (1395)، 168-141.
- افشاری، فاطمه، جواد افشاری. «تأثیر رسانه‌های تصویری در بروز انحرافات و جرایم در کودکان و نوجوانان و طرق پیشگیری از آن»، مجله حوزه علوم انسانی، 10 (1400)، 46-29.
- افشاریان، ندا. «پیش‌بینی شکل‌گیری هویت مدرن در دانشجویان دختر بر اساس میزان استفاده از شبکه‌های اجتماعی مجازی»، مجله پژوهش‌های ارتباطی، 24، 89 (1396)، 147-121.
- افشانی، علیرضا، ندا جواهرچیان. «بررسی نقش بیگانگی اجتماعی در وندالیسم در بین دانش آموزان دوره اول و دوم متوسطه شهر یزد»، مجله پژوهش‌های راهبردی مسائل اجتماعی ایران، 5، 13 (1395)، 24-1.
- امیری، سهراب، فیروزه سپهریان آذر، کبری ناصری تمرین. « نقش راهبردهای نظم جویی شناختی هیجان، تکانش‌گری و برون‌‌گرایی در گرایش اعتیاد به اینترنت دانشجویان دانشگاه ارومیه در سال 93»، مجله علمی پژوهان، 14، 1، (1394)، 11-1.
- امیری، محمد، توکل موسی زاده. «مقایسه سیستم‌های مغزی رفتاری در نوجوانان عادی و بزهکار»، مجله سلامت و بهداشت، 6، 1 (1394)، 29-19.
- امینی، بهزاد، سیدعلی حسینی، حمیدرضا آزادی، ابراهیم پیشیاره. «مطالعه مروری: تکانش‌گری در کودکان: تعاریف، علل و نظریه‌ها»، مجله کودکان استثنائی، 23،1، (1402)، 34-19.
- آقایی، سارا. «جرم و رسانه از منظر جرم‌شناسی فرهنگی»، مطالعات حقوق کیفری و جرم‌شناسی، 4، 1 (1396)، 35-1.
- آقایی، سارا. «کاربست جرم‌شناسی فرهنگی در تحلیل بزهکاری کودکان و نوجوانان با تکیه بر مفاهیم کارناوال، آدرنالین وزندگی دوم»، نشریه پژوهشهای حقوق جزا و جرم‌شناسی شهر دانش، 6،11 (1397)، 197.
- بخارایی، احمد، ملکه رفیعی. «زنان و گرایش به مد». مجله زن در توسعه و سیاست، 14،3 (1395)، 328-309.
- براتچیان،طاهر، شهناز هاشمی، علی جعفری، محمد سلطانی‌فر. «بررسی مقایسه‌ای علل گرایش به شبکه‌های اجتماعی یا ماهواره‌ای برای دریافت اخبار (مطالعه موردی: شهروندان اردبیل)»، مطالعات میان‌رشته‌ای ارتباطات و رسانه، 4،11 (1400)، 103-128.
- براتی، مجید، هلنیه جورمند، سعید بشیریان، امین دوستی ایرانی، فروزان رضاپورشاه کلایی. «نقش رسانه‌ها بر قصد مصرف سیگار در نوجوانان: یک مرور نظام‌‌مند و فراتحلیل»، مجله آموزش و سلامت جامعه، 7، 4 (1399)، 323-311.
- پایا، علی. «ملاحظات انتقادی درباره تجربه مدرنیته ایرانی»، حکمت و فلسفه، 4،3 (1387)، 89-63.
- پور رجبعلی معافی، محمدعلی، رضا عبدی، غلامرضا چلبیانلو. «نقش ابعاد ناهنجار شخصیت در پیش‌بینی گرایش به مصرف مواد در دانشجویان: نقش میانجی تکانش‌گری»، فصلنامه علمی اعتیادپژوهی، 12، 46 (1397)، 254-235.
- جعفری، علی، سید اکبر موسوی اصل. «رابطه مصرف رسانه‌ای با گرایش به مصرف مواد مخدر (مورد مطالعه: جوانان شهر اردبیل)»، مجله سلامت اجتماعی و اعتیاد، 5، 17 (1397)، 110-95. 
- جهانی زنگیر، حسین، مهدی اقبالی، حسن جعفرزاده داشبلاغ. «پیش‌‌بینی قلدری سایبری بر اساس تکانش گری، بی‌تفاوتی اخلاقی و صفات تاریک شخصیت در نوجوانان دارای وابستگی به فضای مجازی»، مجله رویش روانشناسی، 12، 4، (1402)، 196-187.
- رایجیان اصلی، مهرداد. درآمدی بر جرم‌شناسی، تهران: انتشارات سمت، 1398.
- سلیمانی، مهدی، هوشنگ نایبی. «تبیین رابطه بین از خود بیگانگی و بزهکاری نوجوانان-مطالعه موردی: نوجوانان 18-12ساله دبیرستان‌های شهر تهران». مجله مطالعات امنیت اجتماعی، 3،4 (1391)، 111-89.
- سهراب‌زاده، مهران، زهره رضوانی. «فرا ترکیب مقالات پژوهشی در مورد عوامل مؤثر بر شکل‌‌گیری حاشیه‌نشینی و پیامدهای آن در بازه زمانی (1398-1388)»، مطالعات جامعه‌شناختی شهری، 11، 39 (1400)، 28-1.
- سید علی حیدری. «شناخت افتراقی در کودکان و نوجوانان بزهکار» (پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران، 1399).
- شجاعی، ثاراله، راحله دهداری، بهناز دوران، کرامت نوری، محمد شجاعی.«تأثیر آموزش سواد رسانه‌ای بر پرخاشگری و نگرش به خشونت در کاربران نوجوان بازی‌های رایانه‌ای خشن»، مجله مطالعات رسانه‌های نوین، 8، 2 (1395)، 201-173.
- شجاعی، ثاراله، راحله دهداری، محمد شجاعی، طاهره رحیمی. «پرخاشگری در کاربران نوجوان بازی‌های رایانه‌ای خشن از دیدگاه والدین: تأثیر آموزش سواد رسانه‌ای 1391»، مجله مطالعات رسانه‌ای، 14، 2(1398)، 125-107.
- صفاری،علی، راضیه صابری. «تأثیر رسانه‌ها بر خشونت‌گرایی و احساس ناامنی»، مجله پژوهش‌های حقوق جزا و جرم‌شناسی، 6، 3 (1394)، 84-37.
- طالب پور، اکبر، فردین منصوری، تورج رستمی. «تأثیر استفاده غیرمتعارف و بی‌رویه از شبکه‌های اجتماعی مجازی بر گرایش نوجوانان به ناهنجاری‌های اجتماعی (مورد مطالعه کرمانشاه)»، مجله بررسی مسائل اجتماعی ایران، 8، 2 (1396)، 126-103.
- طالبی دلیر، معصومه، حسین اکبری. «رسانه و مصرف‌گرایی»، مجله رسانه و فرهنگ، 4، 2 (1393)، 150-123.
- عباسی شوازی، محمدتقی، مهدی معینی، روح‌الله پوردیان.«فضای مجازی هم‌نشینی و رفتارهای پر خطر: مطالعه رابطه هم‌نشینی دانشجویان در فضای مجازی با رفتارهای پر خطر در فضای واقعی و مجازی»، مجله انتظام اجتماعی، 10، 3 (1397)، 104-77.
- علیزاده اقدم، محمدباقر، سعید سلطانی بهرام، فیروزه علیزاده، سهیلا بابائی آذر. «بررسی رابطه رسانه‌های جمعی با بیگانگی اجتماعی (مورد مطالعه: دانشجویان دانشگاه تبریز)»، مجله مطالعات رسانه‌ای، 13، 42 (1397)، 20-7.  
- فتحی، سروش، مهدی مختار پور. «بررسی نقش و تأثیر رسانه‌های نوین تصویری در تغییر سبک زندگی (مورد مطالعه: دانشجویان دانشگاه علوم تحقیقات تهران)». مجله مطالعات توسعه اجتماعی ایران، 6،2 (1393)، 118-101. 
- فدایی، فربد. «ارائه مسائل کیفری در رسانه‌های گروهی و تأثیر آنها بر کودک و نوجوان». مقاله ارائه شده در همایش سالانه انجمن علمی روان‌پزشکان ایران، دوره 28، (1390).
- فولادی فرد، فرزاد، «بررسی رابطه خشونت تلویزیونی با خشونت واقعی در میان کودکان و نوجوانان»، مجله مطالعات رسانه‌ای، 7، 18 (1391)، 125-113.
- قاضوی، سید محمدتقی، «مشاوره و تربیت: مدگرایی»، مجله صباح، 15، (1384). 
- قویدل حیدری، محبوبه، یحیی کاظمی، زهرا نیک منش، فاطمه آذر خرداد، «بررسی رابطه بین رفتارهای جنسی و رسانه‌های ارتباطی (اینترنت، ماهواره و تلفن همراه) در نوجوانان شهر مرزی زاهدان»، همایش ملی شهرهای مرزی و امنیت:چالش‌ها و  رهیافت‌ها (1391).
- بلیک مور، کالین. ساخت و کار ذهن، ترجمه محمدرضا باطنی. چاپ دوم، تهران: انتشارات فرهنگ معاصر، 1395.
- کرمی نقیبی، حمزه، بهزاد رضوی فرد، حسنعلی مؤذن زادگان، «اثرگذاری رسانه در ارتکاب و پیشگیری از جرم در پرتو جرم‌شناسی فرهنگی»،مجله پژوهشنامه حقوق تطبیقی، 6، 2 (1401)، 75-53.
- کروتی، دیوید، ویلیام هوینز، رسانه و جامعه: صنایع، تصاویر و مخاطبان، چاپ اول، تهران: نشر دانشگاه امام صادق(ع)، 1391.
- گیدنز، آنتونی، ترجمه حسن چاوشیان، جامعه‌شناسی، تهران: نشر نی، 1386.
- لاله پور، فخرالدین. «رابطه بین ویژگی شخصیتی از خود بیگانگی و بزهکاری در نوجوانان مطالعه موردی: نوجوانان پسر دبیرستان‌‌های شهرستان تالش»، سومین همایش ملی مطالعات و تحقیقات نوین در حوزه علوم تربیتی و روانشناسی ایران، (1396).
- مرادی فرزان، عیسی، هاجر امیرپور. «بررسی عدم تعادل روانی و پرخاشگری در نوجوانان و جوانان در چند سال اخیر». مجله پیشرفت‌های نوین در روانشناسی، علوم تربیتی و آموزش و پرورش، 3، 22 (1399)، 130-117.
- موحد، مجید، محمدتقی عباسی شوازی، ندا مرحمتی، «رسانه، جنسیت و مصرف‌گرایی مطالعه رابطه استفاده از رسانه‌های جمعی با تمایلات مصرف گرایانه دختران و پسران جوان در شهر شیراز»، مجله مطالعات راهبردی زنان، 12، 47 (1389)، 40-8.
- نجار پور استادی، سعید، بهمن اکبری، جواد خلعتبری، جلیل باباپور. «مقایسه اثربخشی آموزش فنون رفتار درمانی دیالکتیکی و درمان مبتنی بر کیفیت زندگی بر تکانش‌‌گری دانشجویان دختر دارای اعتیاد به گوشی‌های هوشمند». فصلنامه پژوهش‌های نوین روان‌شناختی، 27، 2 (1398)، 48-25.
- نعمتی، آلاء، علی زینالی،«نقش دشواری در تنظیم هیجان و تکانش‌گری (مدل پنج عاملی) در پیش‌بینی استفاده مشکل‌زای تلفن همراه در نوجوانان»، رویش روانشناسی، 70، (1401)، 12-1
- هاشم زاده، سید علی‌اصغر، «اثرات مصرف‌گرایی بر هویت اخلاقی فردی با تکیه بر سبک زندگی ایرانیان»، مجله مطالعات اخلاق کاربردی، 8، 32 (1397)، 166-147.
- یوسفی لبنی، جواد، طارق خسروی، بهار خسروی، «بررسی رابطه خانواده و استفاده نابجا از اینترنت با سوءمصرف مواد مخدر (مقاله مروری)»، مجله پیشرفت‌های نوین در علوم رفتاری، 3، 20  (1397)، 33-16.
ب)منابع خارجی

- Antonio Verdejo- garcia, Andrew J Lawrence, Luke Clark “Impulsivity as a vulnerability marker for substance- use disorder: Review of finding from high-risk research, problem gamblers and genetic association studies”, Neuroscience and Biobehavioral Reviews, 32,4 (2008) 777-810.
 DOI:  https://doi.org/10.1016/j.neubiorev.2007.11.003
- Anise, M S Wu, Vivi I Cheung, Lisbeth Ku, Eva P W Hung, “Psychological risk factors of addiction to social Net- working sites among Chinese smartphone users”, Journal of behavioral Addictions, 2, 3 (2013) 166-160.
 DOI: https://doi.org/10.1556/jba.2.2013.006
- Abderrahman M. Khlaf, Abdullah A. Alubied, Ahmad M Khalaf, Abdallah A. Rifaey, ”The Impact of Social Media on the Mental Health of Adolescents and Young Adults: A Systematic Review”, Cureus 15, 8  (2023) DOI: 10.7759/cureus.42990 
-Kokil Jaidka, Alvin Z hou, Yphtach, Jana Egelhofer, Sophie Lecheler, “Beyond Anonymity: Network Affordances, Under Deindividuation , Improve Social Media Discussion Quality”, Journal of Computer-Mediated Communication, 27, 1 (2022). 23-1.
Doi:  HYPERLINK “https://doi.org/10.1093/jcmc/zmab019» 10.1093/jcmc/zmab019
-Mustafa Savci, Ferda Aysan, “Relationship between Impulsivity, Social Media Usage and Loneliness”, Educational Process, 5, 2 (2016) 115- 106.
 DOI: 10.12973/edupij.2016.52.2
- Angela L. Duckworth, Tamar Szabَ Gendler & James J. Gross, “Self-Control in School-Age Children”, Educational Psychologist, 49, 3 (2014) 199-217. 
DOI:10.1080/00461520.2014.926225