پژوهشهای حقوق جزا و جرم شناسی

پژوهشهای حقوق جزا و جرم شناسی

چالش‌های اجرایی نهاد نظارت سامانه‌های الکترونیکی در نظام عدالت کیفری ایران با نگاهی بر رویه قضایی

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار، گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
2 دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران،ایران.
چکیده
با توجه به‌ضرورت به‌روز شدن مقررات کشورها، قانون‌گذار در سال 1392، نهاد نوین نظارت الکترونیکی را در ماده 62 قانون مجازات اسلامی وارد نظام عدالت کیفری ایران کرد که اجرای دقیق آن می‌تواند از حبس‌های غیر ضرور جلوگیری کند و با اعمال آن نسبت به محکومین به حبس سعی بر آن دارد که در راستای اهداف مجازات‌ها اعم از پیشگیری از تکرار جرم قدم بردارد. نظارت الکترونیکی به مجموعه فرایندهایی گفته می‌شود که به‌موجب قانون از سوی مقام قضایی ذی‌صلاح در راستای کنترل و در دسترس بودن بهره‌وران در محیط خارج از زندان با استفاده از تجهیزات الکترونیکی از طریق پابند الکترونیکی اعمال می‌شود. در این نوشتار، با استفاده از روش توصیفی و تحلیلی و بهره‌گیری از مصاحبه با کنشگران این حوزه، چالش‌های ساختاری ـ اجرایی آن مورد اشاره قرار گرفته است. وجود چالش‌های ساختاری مانند ابهام در مرجع صادر کننده نظارت سامانه‌های الکترونیکی و کیفیت تصمیم مورد اشاره قرار گرفته است. همچنین، چالش‌های اجرایی نظیر عدم روشن بودن عملکرد تجهیزات، یاد شده و نیز نامشخص بودن مفهوم مأموران نظارتی و تداخل وظیفه‌ با ضابطان دادگستری، هزینه‌های بالای تولید این تجهیزات و در نتیجه، وثیقه‌های سنگین تودیعی توسط بهره‌وران این سامانه‌ها به‌منظور تضمین جبران خسارت، امکان عدول از نظر قطعی دادگاه راجع به تصمیم یاد شده و نیز فقدان ضمانت اجرای مناسب مورد بحث گرفته است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Executive challenges of the institution of monitoring electronic systems in Iran's criminal justice system with a look at the judicial procedure

نویسندگان English

Gholam Hassan Kooshki 1
Amir Poostchi 2
1 Associate Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law and Political Science, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran.
2 MSc Student of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law and Political Science, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran
چکیده English

Due to the need to update the regulations of the countries, in 2012, the legislator introduced the new institution of electronic monitoring in Article 62 of the Islamic Penal Code into the criminal justice system of Iran. Imprisonment strives to achieve the goals of punishments, including prevention of recidivism. Electronic monitoring is a set of processes that are applied by the competent judicial authority in order to control and the availability of users in the environment outside the prison using electronic equipment through electronic binding. In this article, its structural-executive challenges have been pointed out by descriptive and analytical methods and by using interviews with the agents of this space. Existence of structural challenges, including ambiguity in the issuing authority for monitoring electronic systems and decision-making quality, and implementation challenges, including the lack of transparency in the operation of the mentioned equipment, as well as the lack of clarity in the concept of monitoring officers and overlapping duties with judicial officers, the high costs of producing these equipments, and as a result The security deposit for the users of these systems is mentioned in order to guarantee compensation, the possibility of violating the court decision regarding the said decision and also the lack of guarantee of correct implementation.

کلیدواژه‌ها English

Electronic monitoring
electronic equipment
Electronic bracelet
Alternative to imprisonment
Parole
فهرست منابع:
- احسان پور، سید رضا. «کنترل الکترونیکی متهمین و مجرمین». مجله اصلاح و تربیت، 79 (1387)، 40-45.
- احسان پور، سید رضا. «کنترل الکترونیکی متهمین و مجرمین»، فصلنامه حقوقی گواه، 11 (1386)، 14-24.
- آرامفر، شاهین. «قرارهای تامین کیفری توأم با ضرورت اخد موافقت متهم». پایان‌نامه کارشناسی ارشد، تهران: دانشگاه علامه طباطبایی، 1398.
- آشوری، محمد. جایگزین‌های زندان یا مجازات‌های بینابین، ویراست سوم، تهران: جهش، 1401.
- باری، مجتبی. تبیین جایگاه قرارهای تأمین کیفری و نظارت قضایی. تهران: جنگل،1395.
- بکاریا، سزار. رساله جرایم و مجازات‌ها. ترجمه محمد علی اردبیلی. تهران: نشر میزان، 1377.
- تدین، عباس. «نظارت الکترونیکی گامی به سوی جایگزین حبس». مجله حقوقی دادگستری، 64،72 (1387).
- حبیب پروین، کریم. نظارت الکترونیکی در حقوق کیفری ایران و انگلستان. تهران: میزان، 1401.
- خالقی، علی. آیین دادرسی کیفری. تهران: موسسه مطالعات و پژوهشهای حقوقی شهر دانش، 1399.
- خالقی، علی. نکته‌ها در قانون آیین دادرسی کیفری. تهران: پژوهشکده حقوق شهر دانش، 1402.
- صفاری، علی. کیفرشناسی، تحولات، مبانی و اجرای کیفری سالب آزادی. تهران: جنگل،1401.
- طهماسبی، جواد. آیین دادرسی کیفری اجرای احکام. تهران: میزان، 1398.
- فروغی، فضل‌الله و امیر ایرانی. «مطالعه تطبیقی شناسایی و اجرای نظارت الکترونیکی در حقوق کیفری ایران و آمریکا». نشریه مطالعات حقوق تطبیقی، 7،2 (1395)، 601-626.
- کوشکی، غلامحسن. آیین دادرسی کیفری. تهران: جهاد دانشگاهی،1400.
- لازرژ، کریستین. سیاست جنایی. ترجمه علی حسین نجفی ابرندآبادی. تهران: نشر یلدا، 1375.
- موذن زادگان، حسنعلی. بحران کرونا و دادرسی کیفری الکترونیکی. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی،1401.
- موذن زادگان، حسنعلی، محسن مرادی اوجقاز. جایگزین شناسی کیفرحبس در آیینه آرای قضایی. تهران: مهر کلام. 1400.
- نجفی ابرندآبادی، علی حسین. کیفرشناسی. تهران: مجد،1402.