پژوهشهای حقوق جزا و جرم شناسی

پژوهشهای حقوق جزا و جرم شناسی

جستاری در برهم‌کنش میان جرم‌انگاری و فرهنگ در نظام حقوقی ایران از چشم‌انداز نظریه‌ی تأخر فرهنگی

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکترای حقوق کیفری و جرم شناسی دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
2 استاد، گروه حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
3 استادیار، گروه حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
چکیده
فرهنگ، مجموعه‌ای از عناصر گوناگون همچون ارزش‌ها، خرده‌فرهنگ‌ها، سبک‌های زندگی و قانون است که افراد یک جامعه را به یکدیگر پیوند می‌دهد. طبق نظریه‌ی تأخر فرهنگی، سرعت تحولِ این عناصر یکسان نیست و برخی از آن‌ها سریع‌تر از سایرین متحول می‌شوند. عرصه‌ی ظهور این تأخر در جوامع دارای تنوع فرهنگی مانند ایران ممکن است فرهنگ غالب و حاکم بر رفتار اکثریت اعضای جامعه و یا خرده‌فرهنگ باشد. در این پژوهش که از نوع بنیادی نظری بوده و به لحاظ هدف، توصیفی است و اطلاعات با استفاده از کتاب‌ها و مقالات به زبان فارسی و انگلیسی گردآوری شده‌اند، با مصداق‌یابی در قوانین کیفری ایران، دو نوع تأخر میان برخی از انواع جرم‌انگاری‌ها با هنجارهای فرهنگی حاکم بر رفتارِ تمام یا گروهی از اعضای جامعه استخراج شده است: نخست، تأخر خرده‌فرهنگ نسبت به جرم‌انگاری و آن زمانی است که رفتار موضوع جرم‌انگاری تنها مورد پذیرش برخی از خرده‌فرهنگ‌ها باشد و مورد پذیرش فرهنگ غالبِ جامعه قرار نگیرد؛ مانند جرم‌انگاری حمل و استفاده از اسلحه‌ی غیرمجاز و قاچاق سوخت. دوم، تأخر جرم‌انگاری نسبت به فرهنگ که در صورت پذیرش یا دست‌کم عدم ردِ رفتار موضوع جرم‌انگاری از سوی فرهنگ غالب، محقق می‌شود؛ نظیر حضور بانوان در خیابان با پوشش نامناسب و یا استفاده از دستگاه‌های دریافت‌کننده‌ی شبکه‌های ماهواره‌ای به مثابه امری بهنجار از سوی برخی از اعضای جامعه. تأخر فرهنگی از هر دو نوع آن، گسترش قانون‌شکنی، تضعیف اقتدار اخلاقی قانون کیفری و مُجازاِنگاریِ ممنوعیت‌ها را به دنبال دارد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Essay on interaction between criminalization and culture in Iran's legal system from the perspective of the theory of cultural lag

نویسندگان English

Mohamadmehdi Sadeghi 1
Abdolreza Javanjafari 2
Seyed Mehdi Seyedzadeh 3
1 Department of criminal law and criminology, University of Ferdowsi Mashhad
2 Faculty of law and political sciences, Ferdowsi University of Mashhad
3 Faculty of law and political sciences, Ferdowsi University of Mashhad
چکیده English

Culture is a set of various elements such as values, subcultures, lifestyles and law that bind people of a society together. According to the theory of cultural lag, the speed of evolution of these elements is not the same and some of them evolve faster than others. The field of emergence of this lag in culturally diverse societies like Iran may be the dominant culture that governs the behavior of the majority of society members or a subculture. In this research, Two types of lag have been extracted between some types of criminalization and cultural norms governing the behavior of all or a group of society member with examples in the criminal laws of Iran: First, the lag of the subculture in relation to criminalization is when the behavior subject to criminalization is only accepted by some subcultures and is not accepted by the dominant culture of the society. Such as the criminalization of fuel smuggling or the carrying and use of illegal weapons. Second, The lag of criminalization compared to the culture, which is realized in the case of acceptance or at least not rejection of the behavior of the subject of criminalization by the dominant culture; Such as the presence of women in the street with a veil Inappropriate or use of satellite network receiving devices as a normal thing by some members of the society.

کلیدواژه‌ها English

Culture
cultural lag
criminalization
criminal law
cultural norms
social context