پژوهشهای حقوق جزا و جرم شناسی

پژوهشهای حقوق جزا و جرم شناسی

تحلیل نظریه برچسب‌زنی در رمان «داغ ننگ»

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار، گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
2 دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
چکیده
در جرم‌شناسی تعامل‌گرا، برچسب‌زنی به فرآیندی اشاره دارد که در آن افراد یا گروه‌ها به وسیله‌ دیگرانْ برچسب‌ها یا هویت‌هایی را دریافت می‌کنند که می‌تواند بر رفتار، خودپنداره و تعاملات اجتماعی آن‌ها تأثیر بگذارد. بر این اساس، در فرآیند برچسب‌زنی به بزهکارانْ صفات تحقیرآمیزی توسط مقامات رسمی کنترل اجتماعی و گروه‌های اجتماعی غیررسمی نسبت داده می‌شود که موجب اثرگذاری بر خودانگاره آن‌ها می‌شود. با توجه به اهمیت نظریه برچسب‌زنی در مطالعات جرم‌شناسی، این پژوهش درصدد است تا رمان «داغ ننگ» اثر ناتانیل هاوثورن را با روش تحلیل گفتمان فوکو و با تمرکز بر نظریه برچسب‌زنی تحلیل کند. هدف اصلی این مطالعه، بررسی چگونگی تأثیر گفتمان‌های اجتماعی و فرهنگی بر هویت و روابط انسانی از طریق فرآیند برچسب‌زنی است. بر اساس یافته‌های این پژوهش، برچسب‌زنی به عنوان یکی از ابزارهای کلیدی گفتمان‌های حاکم، نقش اساسی در شکل‌دهی به هویت و سرنوشت افراد ایفا می‌کند. شخصیت‌های «داغ ننگ»، هر یک به شیوه‌ای منحصر به فرد با برچسب‌های اجتماعی مواجه می‌شوند و به تبع آن، واکنش‌های مختلفی از خود بروز می‌دهند که بیانگر پیچیدگی و تنوع رفتارهای انسانی در برابر گفتمان‌های مسلط است. هم‌زمان، گفتمان‌های قدرت و دانش در قالب نهادهای اجتماعی و فرهنگی هنجارها و برچسب‌ها را بازتولید و آن‌ها را به جامعه تحمیل می‌کنند. در نهایت، برچسب‌های اجتماعی از طریق دوگانه دانش/ قدرت و فرآیند هویت‌سازی، از یک‌سو، موجب انزوای اجتماعی، از خودبیگانگی و تحقیر بزهکاران و از سوی دیگر، از طریق اثرگذاری بر فرامن باعث شکل‌گیری هویت مجرمانه در بزهکاران می‌شوند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Analysis of labeling theory in the novel The Scarlet Letter

نویسندگان English

Hamidreza Daneshnari 1
Abolfazl Sherafati 2
Mahdi Niku Siar 2
1 Assistant Professor, Criminal Law and Criminology Department, Ferdowsi University of Mashhad
2 MA Student of Criminal Law and Criminology. Ferdowsi University of Mashhad.
چکیده English

In interactional criminology, labeling refers to the process in which individuals or groups are given labels or identities by others that can affect their behavior, self-concept, and social interactions. Accordingly, in the process of labeling, derogatory attributes are attributed to criminals by official social control officials and informal social groups, which affects their self-image. Considering the importance of labeling theory in criminology studies, this research tries to analyze the novel "The Scarlet Letter" by Nathaniel Hawthorne with Foucault's discourse analysis method and focusing on labeling theory. The main purpose of this study is to investigate how social and cultural discourses influence human identity and relationships through the labeling process. According to the findings of this research, labeling, as one of the key tools of ruling discourses, plays an essential role in shaping people's identity and destiny. The characters of "The Scarlet Letter" face social labels in a unique way, and as a result, they express different reactions that show the complexity and diversity of human behavior against dominant discourses. At the same time, discourses of power and knowledge in the form of social and cultural institutions reproduce norms and labels and impose them on society. Finally, social labels through duality of knowledge/power and identity formation process, on the one hand, cause social isolation, alienation and humiliation of criminals and on the other hand, through influencing orders, they cause the formation of criminal identity in criminals.

کلیدواژه‌ها English

Labeling Theory
Stigma
Self-Concept
Super- Ego
Knowledge/Power
الف) منابع فارسی
- بخارایی، احمد. جامعه‌شناسی انحرافات اجتماعی در ایران. تهران: جامعه‌شناسان، 1393.
-  بشیریه، حسین. دولت و جامعه مدنی (‌گفتمان‌های جامعه‌شناسی سیاسی). تهران: نشر علوم نوین، 1387.
-  بشیریه، تهمورث و تهمینه شاهپوری. «رویکرد نظام تقنینی دادرسی کیفری نوین ایران مبتنی بر نظریه برچسب‌زنی». فصلنامه تحقیقات حقوقی، 87، 22 (1398)، 302-275.
Doi: /10.29252/lawresearch.22.87.275
- پاینده، حسین. داستان کوتاه در ایران (داستان‌های رئالیستی و ناتورالیستی). تهران: انتشارات نیلوفر، 1395.
-  توسلی، غلام عباس. نظریه‌های جامعه‌شناسی. تهران: سمت، 1386.
- جوان جعفری، عبدالرضا و سید محمد جواد ساداتی. ماهیت فلسفی و جامعه‌شناختی کیفر. تهران: میزان، 1394.
- حاجلی، علی. «فوکو، گفتمان، تحلیل گفتمان». فصلنامه انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، 12، 42 (1394)، 63-87.
- دانش ناری، حمیدرضا. «قرائت جرم‌شناختی از مفهوم فاصله‌گذاری اجتماعی در دوران پاندمی کووید 19». دوفصلنامه علمی مطالعات فقه اسلامی و مبانی حقوق، 16، 46 (1401)، 248-221.
- دانش ناری، حمیدرضا و اکرم خبیری نوغانی. «تحلیل حقوقی ـ جرم‌شناختی تأثیر پاندمی کووید 19 بر خشونت خانگی». دوفصلنامه علمی فقه و حقوق خانواده، 27، 42 (1401)، 274-245.
-  دانش ناری، حمیدرضا و الناز نثاری جوان. «نشانه‌شناسی تصویر زنان بزه‌دیده در فیلم‌های سینمایی ایران». پژوهشنامه حقوق کیفری، 12، 24 (1400)، 158-131.
-  دریفوس، هیوبرت و پل رابینو. میشل فوکو فراسوی ساختگرایی و هرمنیوتیک. ترجمه و تحقیق حسین بشیریه. تهران: نشر نی، 1389.
- دکسردی، والتر اس. جرم‌شناسی انتقادی معاصر. ترجمه و تحقیق مهرداد رایجیان اصلی و حمیدرضا دانش‌ناری. تهران: دادگستر، 1402.
- ستوده، هدایت‌الله. آسیب‌شناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات). تهران: آوای نور، 1394.
- سلیمی، علی و محمد داوری. جامعه‌شناسی کجروی. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، 1393.
- سیگل، لری و جوزف سنا. «دو نظریه واکنش اجتماعی؛ برچسب‌زنی و تعارض». ترجمه و تحقیق جعفر محمدپور فرد. فصلنامه امنیت (معاونت امنیت وزارت کشور)، 4، 11 و 12 (1379)، 64-54.
-  شاهپوری، تهمینه. محمدمتین پارسا و نبی‌اله غلامی. «قربانی‌شناسی قضایی بر مبنای نظریه‌ی برچسب‌زنی و راهکارهای پیشگیری از آن». مجله پژوهشهای حقوقی، 42، 2 (1399)، 290-271.
-  صالحی‌زاده، عبدالهادی. «درآمدی بر تحلیل گفتمان فوکو؛ روش‌های تحقیق کیفی». مجله معرفت فرهنگی اجتماعی، 2، 3 (1390)، 141-113.
- عباسی، مصطفی. افق‌های نوین عدالت ترمیمی: میانجیگری کیفری. تهران: دانشور، 1382.
-  عبدالفتاح، عزت. «جرم چیست و معیارهای جرم‌انگاری کدام است؟». ترجمه و تحقیق اسماعیل رحیمی‌نژاد. مجله قضایی و حقوقی دادگستری، 41 (1381)، 135-160.
-  علیوردی‌نیا، اکبر، حیدر جانعلیزاده چوب‌بستی و رقیه توحیدیان. «تأثیر برچسب‌زنی بر گرایش دانشجویان به رفتارهای انحرافی». فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران، 6، 2 (1392)، 90-67.
- فوکو، میشل. دیرینه‌شناسی دانش. ترجمه و تحقیق نیکو سرخوش و افشین جهاندیده. تهران: نشر نی، 1393.
- قجری، حسینعلی و جواد نظری. کاربرد تحلیل گفتمان در تحقیقات اجتماعی. تهران: جامعه‌شناسان، 1392.
- کوش، سلینا. اصول و مبانی تحلیل متون ادبی. ترجمه حسین پاینده. تهران: انتشارات مروارید، 1396.
- گافمن، اروینگ. داغ ننگ: چاره‌اندیشی برای هویت ضایع‌شده. ترجمه و تحقیق مسعود کیانپور. تهران: نشر مرکز، 1386.
- گیدنز، آنتونی و کارن بردسال. جامعه‌شناسی. ویراست چهارم. ترجمه و تحقیق حسن چاوشیان. تهران: نشر نی، 1386.
- محتشمی، ندا. نظریه تعامل‌گرایی در جرم‌شناسی و سیاست جنایی. تهران: انتشارات مجد، 1391.
- محتشمی، ندا و لمیاء رستمی تبریزی. «نظریه تعامل‌گرایی و تحلیل انتقادی آن». مجله مطالعات حقوقی دانشگاه شیراز، 5، 2 (1392)، 103-59.
Doi: / 10.22099/jls.2013.1807
- میلز، سارا. میشل فوکو. ترجمه و تحقیق مرتضی نوری. تهران: نشر مرکز، 1392.
- وایت، رابرت داگلاس و فیونا هینز. جرم و جرم‌شناسی. ترجمه و تحقیق علی سلیمی. قم: چاپ زیتون، 1385.
- ورسلی، پیتر. جامعه‌شناسی مدرن. جلد 1. ترجمه و تحقیق حسن پویان. تهران: چاپخش، 1373.
- ویلسون، جفری. دیباچه ادبیات و حقوق (گفتارهایی در حوزه جنبش ادبیات و حقوق و جرم‌شناسی ادبی). ترجمه و تحقیق بهزاد رضوی فرد، علی مولابیگی و ریحانه زندی. تهران: انتشارات خرسندی، 1402.
- ویلیامز، فرانکلین و مریلین مک‌شین. نظریه‌های جرم‌شناسی. ترجمه و تحقیق حمیدرضا ملک محمدی. تهران: انتشارات میزان، 1383.
- نجفی‌ ابرندآبادی، علی‌حسین. «جزوه درس جامعه‌شناسی جنایی دوره کارشناسی ارشد 1383-1384». گروه حقوق کیفری و جرم‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی تهران، ایران.
- هاثورن، ناتانیل. داغ ننگ. ترجمه و تحقیق سیمین دانشور. تهران: انتشارات خوارزمی، 1357.
- یورگنسن، ماریان و لوئیز فیلیپس. نظریه و روش در تحلیل گفتمان. ترجمه و تحقیق هادی جلیلی. تهران: نشر نی، 1395.
 
ب) منابع خارجی
-  Becker, Howard. Outsiders: Studies in the Sociology of Deviance. New York: Free Press, 1963.
- Foucault, Michel. The Foucault Effect: Studies in Governmentality. Edited by G. Burchell, C. Gordon, and P. Miller. Hemel Hempstead: Harvester Wheatsheaf, 1991.
- Foucault, Michel. Power/Knowledge: Selected Interviews & Other Writings 1972–1977. Edited by C. Gordon. New York: Pantheon, 1980.
- Foucault, Michel. History of Sexuality, Introduction. London: Penguin, 1990.
- Murphy, Daniel, Brian Fuleihan, Stephen Richards, and Richard Jones. “The Electronic ‘Scarlet Letter’: Criminal Backgrounding and a Perpetual Spoiled Identity.” Journal of Offender Rehabilitation 50, no. 3 (2011), 101–118. https://doi.org/10.1080/10509674.2011.560548.
- Goffman, Erving. Forms of Talk. Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 1981.
- Walker, Stephen P. “Accounting, Paper Shadows and the Stigmatized Poor.” Accounting, Organizations and Society 33 (2008), 453–487. https://doi.org/10.1016/j.aos.2007.02.006.
- Yahya Al-Hilo, Mujtaba Mohammedali, and Haider Saad Yahya Jubran. “AIdeological Manipulation Strategies of Religion and Emotional Deception: A Study of Nathaniel Hawthorne’s The Scarlet Letter.” Advances in Language and Literary Studies 13, no. 1 (2022), 49–55. https://doi.org/10.7575/aiac.alls.v.13n.1.p.49.
- Tribal Wars. “A Marxist Analysis of the Scarlet Letter.” Forum.Tribalwars.net. Last modified December 3, 2008. https://forum.tribalwars.net/index.php?threads/a-marxist-analysis-of-the-scarlet-letter.105520/.