پژوهشهای حقوق جزا و جرم شناسی

پژوهشهای حقوق جزا و جرم شناسی

مطالعه تطبیقی سیاست کیفری ایران و ترکیه درخصوص قمار و شرط‌بندی

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار، گروه حقوق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
2 دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
چکیده
مطابق اصلاحات مورخ 3/12/1401 در کتاب تعزیرات قانون مجازات اسلامی، قمار و شرط‌بندی در فضای مجازی جرم‌انگاری شدند و نوآوری‌ها و اصلاحاتی در زمینه رفتارهای مجرمانه و فعالیت‌های مرتبط با قمار و شرط‌بندی صورت گرفت. در کشور ترکیه نیز، با اینکه در فاصله سال‌های 1983 تا 1997 فعالیت قمارخانه‌ها مجاز بود، قانون‌گذار از سال 1997 به این جواز پایان داد و در سال‌های 2004 و 2005 قوانین مجازات و تخلفات را به تصویب رساند. مطابق این دو قانون ارتکاب قمار، تخلف و تأمین مکان و امکانات قمار، جرم دانسته شده‌اند. با مقایسه قوانین ایران و ترکیه آشکار می‌شود که در ایران، سیاست کیفری مجزایی نسبت به قمار و شرط‌بندی وجود ندارد و هر دو دارای کیفرهای مشابه هستند؛ اما در ترکیه، مباشرت در قمار تخلف دانسته شده و شرط‌بندی در امور غیرورزشی رفتاری مباح است و در امور ورزشی تحت نظارت سازمان اسپرتوتو قرار دارد. همچنین در ترکیه، قانون‌گذار نسبت به تسهیل قمار و شرط‌بندی سیاست سخت‌گیرانه‌تری پیش‌گرفته و آن را مشمول کیفری شدیدتر از مباشرت قرار داده است. چنین رویکردی با ماده 706 اصلاحی کتاب تعزیرات قابل مقایسه است. با این حال، در ایران، مجازات معاونت در قمار و شرط‌بندی بیش از مجازات مرتکب نیست. نظام تشدید کیفر دو کشور نیز تا حدودی متفاوت است. در ایران حرفه‌ای بودن یا سازمان‌یافته بودن فعالیت، مشمول عنوان افساد فی‌الارض، استفاده از رمز ارزها و نیز تحت پوشش امور خیریه یا خدماتی بودن عوامل مشدده‌ به شمار می‌روند. در ترکیه، سازمان‌یافته بودن و تهیه امکانات برای قمار از سوی کودکان، عوامل مشدده کیفر هستند. در مجموع، سیاست کیفری ایران پیرامون قمار و شرط‌بندی ممنوعیت مطلق و کیفردهی است، در حالی که در ترکیه، در مورد قمار سیاست جنایی ممنوعیت به همراه کیفردهی عوامل تسهیل‌گر و در مورد شرط‌بندی، سیاست قانون‌مندسازی و نظارت پیش رو گرفته شده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

A Comparative Study of the Criminal Policies of Iran and Turkey Regarding Gambling and Betting

نویسندگان English

Mehri barzegar 1
Moein ghasemi 2
1 Assistant Professor in BuAli Sina University, Faculty of Humanities, Law Department, Hamedan, Iran
2 M.A. student in Criminal Law and Criminology, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده English

According to the 2023 amendments to the Book of Ta'zir of the Islamic Penal Code, gambling and betting in cyberspace were criminalized, and innovations and reforms were made regarding criminal behaviors and activities related to gambling and betting. In Turkey, although the activity of casinos was permitted between 1983 and 1997, the legislator ended this permission from 1997 onwards and enacted the Penal Code and the Law on Misdemeanors in 2004 and 2005, respectively. According to these two laws, gambling is considered a misdemeanor, and providing a place and facilities for gambling is considered a crime. A comparison of the laws of Iran and Turkey reveals that in Iran, there is no separate criminal policy towards gambling and betting, and both carry similar punishments. However, in Turkey, direct commission of gambling is considered a misdemeanor, and betting on non-sports matters is a permissible behavior, while in sports matters it is under the supervision of the Spor Toto organization. Also, in Turkey, the legislator has adopted a stricter policy towards facilitating gambling and betting and has subjected it to a more severe penalty than direct commission. This approach is comparable to amended Article 706 of the Book of Ta'zir in the Iranian Code. However, in Iran, the punishment for complicity in gambling and betting is not more than the punishment for the perpetrator. The penalty enhancement systems of the two countries are also somewhat different. In Iran, factors such as the professional or organized nature of the activity, falling under the heading of corruption on earth (Ifsād fil-ardh), the use of cryptocurrencies, and operating under the cover of charitable or service activities are aggravating circumstances. In Turkey, the organized nature and providing facilities for gambling by children are aggravating circumstances for punishment. Overall, Iran's criminal policy regarding gambling and betting is one of absolute prohibition and punishment, whereas in Turkey, regarding gambling, a criminal policy of prohibition along with punishment of facilitators is followed, and regarding betting, a policy of legalization and supervision has been adopted.
 

کلیدواژه‌ها English

Gambling
Betting
Complicity in Gambling and Betting
Criminal Law of Cyberspace
Turkish Criminal Law
فهرست منابع:
الف) منابع فارسی
- ابن منظور، محمد بن مکرم. لسان العرب. ج 5. بیروت: دارالاحیاء التراث العرب، 1995
- بابایی، احسان. «مبانی فقهی جرم‌انگاری قمار در حقوق ایران». نشریه دیدگاه‌های حقوق قضایی، 27، 100، (1401)، 63-82.
- چگنی، مهدی و سید احمد موسوی. «قماربازی در فضای مجازی از نظر حقوق کیفری». فصلنامه مجلس و راهبرد، 26، 100 (1398)، 331-358.
- حاجی ده آبادی، محمدعلی، مریم السادات تقی زاده و سعید عطازاده. «مجرمان حرفه‌ای در پرتو یافته‌های جرم‌شناختی و سیاست کیفری ایران». نشریه پژوهش‌های اطلاعاتی و جنایی، 8، 3 (1392)، 113-144.
- حبیب‌زاده، محمدجعفر، سلمان عمرانی و حامد پورغلام. «تحلیل جرم قمار در فقه و حقوق ایران». نشریه فقه و مبانی حقوق اسلامی، 6، 20(1389)، 47-68.
- خادمی کوشا، محمدعلی و عسکر درخشان دوست. «نقش انواع پرداخت‌کننده‌های مالی در قمار بودن بازی‌های رایانه‌ای». فصلنامه علمی پژوهشی فقه، 29، 109(1401)، 70-99.
doi: 10.22081/jf.2022.61099.2310
- خالقی، ابوالفتح و فرخی نیا، سیمین. «ابعاد فقهی و جرم‌شناختی شرط‌بندی در فضای مجازی». مجله تمدن حقوقی، 4، 8 (1400)، 7-27.
doi: 10.22034/lc.2021.130936
- خلیلی پاجی، عارف و باقر شاملو. «جرم‌انگاری در حوزه رمزارزها». مجله آموزه‌های حقوق کیفری، 18، 21 (1400)، 29 -68.
 doi: 10.30513/cld.2021.1420.1230
- رستمی، هادی و مهری برزگر. «کمینه‌گرایی در قانون کاهش حبس تعزیری و چالش‌های فراروی آن». پژوهشنامه حقوق کیفری، 13، 1 (1401)، 75-97.
 doi: 10.22124/jol.2022.19710.2148
- سولیوان، کریستوفر، نظام عدالت کودکان و نوجوانان، ترجمه مهری برزگر، تهران: دانشگاه تهران، 1403.
- شاملو، باقر، سیاست جنایی، تهران: میزان، 1403.
- علیزاده، حمید، رضا نیکخواه سرنقی، محمدحسن جوادی و سید حسام‌الدین سید اصفهانی. «رویای حبس‌زدایی تا جوانب بازدارندگی و بی‌کیفری مجازات در پرتو قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب 1399». مجله پژوهش‌های حقوق جزا و جرم‌شناسی، 10،19 (1401)، 99-125.
doi: 10.22034/jclc.2022.305075.1566
- فاضلی، فاطمه، عبدالرضا جوان‌جعفری، و سیدمحمدجواد ساداتی. «مطالعه تطبیقی راهکارهای مقابله با قمار آنلاین در حقوق ایران و انگلستان (با تکیه بر نوآوری مود 705 الی 711 قانون مجازات اسلامی)» . مجله پژوهشهای حقوق جزا و جرم‌شناسی، 1403.
doi: 10.22034/jclc.2024.447076.1984
- قجاوند، عباس، خسروشاهی، قدرت الله و شاطری پور اصفهانی، شهید. «نقد و بررسی سیاست جنایی تقنینی ایران در رویارویی با مجرمان حرفه‌ای». ماهنامه جامعه‌شناسی سیاسی ایران، 5، 11 (1401)، 4678-4698 .
doi: 10.30510/psi.2022.295649.2004
- محقق نراقی. مستند الشیعه. ج 14. قم: موسسه آل‌البیت، 1415 ق.
- موسوی خمینی، سیدروح‌الله، المکاسب المحرمه، قم: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1415ق.
- نظری علوم، میثم و محمدحسین اسفندیارپور. «نسبت‌سنجی فقهی حقوقی بخت‌آزمایی با قمار». مبانی فقهی حقوق اسلامی، 10، 20 (1396)،143-165.
- نعیمی، رامین، مسعود مالمیر و مسعود حیدری. «اصول و معیارها و بایدهای حاکم بر جرم‌انگاری در نظام حقوقی ایران». فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای فقه، 8،2 (1401)، 71-98.
 
ب)منابع خارجی
- Akça, Yaşar. “Sanal bahis siteleri mi ya da sanal kumar siteleri mi?” (2019). https://doi.org/10.15295/bmij.v7i4.1180
 
- Babayiğit, Beşir. “Kumar oynama ve kumar oynanması için yer ve imkân sağlama fiilleri”. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 34 (2018).
- Belci, Ozancan. “Spor Müsabakalarda Yasadışı Bahis ve Şans Oyunu Suçları”. Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 11, 2 (2021).
- Duygu Hatıpoğlu,Aydın. “Hukuk-Ahlak İlişkisi Bağlamında Türk Hukukunda Kumar”. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 29.2 (2021).
- Karakehya, Hakan. “Kumar oynanması için yer ve imkân sağlama suçu”. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 19, 2 (2013).
- Rose, I. Gambling and the Law®: An Introduction to the Law of Internet Gambling. UNLV Gaming Research & Review Journal 10, 1 (2006).
- Zafer, İçer, and Akıncı,Cansu. “Spor Müsabakalarında Yasadışı Bahis Ve Şans Oyunu Suçları (7258 Sayılı Kanun m. 5)”. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 29.2 (2023).