پژوهشهای حقوق جزا و جرم شناسی

پژوهشهای حقوق جزا و جرم شناسی

تاثیر بزه‌دیدگی مستقیم و نیابتی خشونت‌خانگی بر عملکرد و انگیزش تحصیلی دانش آموزان (مطالعه‌موردی:دانش‌آموزان تهرانی)

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان
راضیه صابری 1
سینا توتونچیان 2
سینا سپهرم زاده 2
1 گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه ازاد اسلامی، تهران، ایران
2 کارشناسی حقوق، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.
10.22034/jclc.2025.471598.2030
چکیده
خشونت خانگی یکی از گسترده‌ترین چالش‌های اجتماعی است که پیامدهای منفی عمیقی بر جنبه‌های مختلف زندگی افراد، به‌ویژه نوجوانان، دارد. این پدیده، علاوه بر آسیب‌های جسمی و روانی، تأثیرات قابل توجهی بر عملکرد و انگیزش تحصیلی دانش‌آموزان برجای می‌گذارد. این پژوهش با بهره‌گیری از نظریه‌های جرم‌شناسی و روان‌شناسی، به بررسی تأثیر بزه‌دیدگی مستقیم و نیابتی ناشی از خشونت خانگی بر عملکرد و انگیزش تحصیلی دانش‌آموزان مقاطع متوسطه اول و دوم در استان تهران پرداخته است. داده‌های پژوهش از طریق پرسشنامه ساختاریافته از 400 دانش‌آموز مدارس دولتی و غیردولتی جمع‌آوری و با استفاده از آمار توصیفی و تحلیل واریانس با سطح معناداری 0.05 تحلیل شدند. نتایج نشان داد که انگیزش تحصیلی دانش‌آموزان بزه‌دیده نیابتی، نسبت به بزه‌دیدگان مستقیم خشونت خانگی، به شکل معناداری پایین‌تر است. همچنین، تنها خشونت اقتصادی تأثیر مستقیمی بر عملکرد تحصیلی داشت. این پژوهش بر لزوم بازنگری و تقویت سیاست‌های پیشگیرانه و حمایتی تأکید دارد و پیشنهاد می‌کند علاوه بر بزه‌دیدگان مستقیم، به بزه‌دیدگان نیابتی نیز توجه ویژه شود. افزون بر این، طراحی برنامه‌های آگاه‌سازی و آموزشی درباره خطرات خشونت خانگی، از جمله خشونت اقتصادی، از سنین کودکی (مانند مهدکودک و دبستان) می‌تواند به شکل‌گیری رفتارهای مسئولانه‌تر در نوجوانان کمک کند.
 
کلیدواژه‌ها
عملکرد تحصیلی
انگیزش تحصیلی
خشونت خانگی
بزه‌دیده مستقیم
بزه‌دیده نیابتی
دانش‌آموزان

عنوان مقاله English

The Impact of Direct and Vicarious Victimization of Domestic Violence on Academic Performance and Motivation Among Students (Case Study: The City of Tehran)

نویسندگان English

razieh saberi 1
Sina Tootonchian, 2
Sina Sepahramzadeh, 2
1 Department of Criminal Law and Criminology, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Bachelor of Law, Faculty of Law, Theology and Political Science, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran
چکیده English

Domestic violence represents one of the most pervasive and detrimental social challenges, producing profound negative consequences across various life domains, particularly for adolescents. Beyond its immediate physical and psychological harm, this phenomenon significantly undermines students' academic performance and motivation. Drawing upon integrated criminological and psychological theories, this study examines the effects of direct and vicarious victimization stemming from domestic violence on academic performance and motivation among junior and senior high school students in theTehran province. Data were collected through structured questionnaires administered to 400 students from both state-run and private-sector schools, and were analyzed using descriptive statistics and ANOVA at a significance level of 0.05. Results indicate that academic motivation among vicarious victims was significantly lower compared to that of direct victims of domestic violence. Furthermore, only economic violence demonstrated a statistically significant direct effect on academic performance. This research underscores the necessity for revising and strengthening preventive and supportive policies, emphasizing the need for special attention to vicarious victims alongside direct victims. Additionally, implementing targeted awareness and educational programs highlighting the risks of domestic violence, including economic violence, from early childhood (e.g., kindergarten and elementary school) could foster more responsible behaviors among adolescents and mitigate long-term adverse effects.
 

کلیدواژه‌ها English

Academic Performance
Academic Motivation
Domestic Violence
Direct Victim
Vicarious Victim
Students

  • فهرست منابع

    • الف) فارسی
    • آقابیگولی، عباس، و کامران آقاجانی. «بررسی پدیده همسرآزاری در شهر تهران در سال ۱۳۷۹». در مجموعه مقالات آسیب‌های اجتماعی ایران. جلدسوم، تهران: آگه، ۱۳۸۶.
    • باقری، قاسم، مهرداد رایجیان اصلی و مهدی منصوری. «مطالعه تطبیقی سیاست جنایی ایران در قبال بزه­دیدگان غیرمستقیم با کشور انگلستان (چالش‌ها و راهکار‌ها)». پژوهش‌های جرم‌شناختی پلیس 10،4 (1402)، 161-184.
    • Doi: 10.22034/ cr.2023.207499.1012
    • بیکر، ترزال. نحوه انجام تحقیقات اجتماعی. ترجمه: هوشنگ نایبی، چاپ نهم، تهران: نشر نی، 1398.
    • پرویزی، سیروس و رحیم داور نیا. «حمایت از بزه­دیده غیرمستقیم در قتل عمدی در ایران و اسناد بین‌المللی». پژوهش‌های حقوق کیفری ۹، ۳۳ (1399)، 159-185.
    • Doi: https://doi.org/10.22054/jclr.2020.44854.1957
    • رسول‌زاده اقدم، صمد. عوامل مؤثر بر خشونت علیه کودکان در خانواده‌های تهرانی (پایان‌نامه کارشناسی ارشد در رشته جامعه‌شناسی). دانشگاه تهران، تهران،1381،۵۹.
    • رئیسی سرمیچی، رجب و ناصر ناستی زایی. «اثر خشونت معلم بر تحصیل‌گریزی، خوش‌بینی تحصیلی و سرزندگی تحصیلی دانش‌آموزان». فصلنامه پژوهش در نظام‌های آموزشی 57،16 (1401)، 21-36.
    • صابری، راضیه؛ علی صفاری و مهدیه وجدانی فخر. «بزه­دیدگی نیابتی و راهبردهای مقابله با آن در نظام کیفری ایران». مطالعات حقوق کیفری و جرم‌شناسی 52، 2(1401)، 169-194.
    • Doi: 22059/jqclcs.2023.350741.1793
    • کرمانی، مهدی و جواد حاتمی سیدآباد. «مواجهه با خشونت در محیط خانه و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان (مطالعه موردی: دانش‌آموزان متوسطه دوره اول شهرستان چناران)». مجله علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی 16، 1 (1398)،57-87.
    • Doi:  https://doi.org/10.22067/jss.v16i1.61240
    • مهرداد رایجیان اصلی، بزه‌دیده‌شناسی حمایتی، چاپ دوم، تهران: انتشارات دادگستر، 1390.
    • نجفی، یوسف. «بررسی میزان خشونت‌های خانوادگی در ایام قرنطینه خانگی به دلیل اپیدمی کرونا و تأثیر آن بر پیشرفت تحصیلی». پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور مرکز جوانرود، تیر 1400.
    • ولد، جرج، توماس برنارد و جفری اسنیپس. جرم‌شناسی نظری. ترجمه: علی شجاعی، تهران: انتشارات سمت، 1388.
    • یاری‌قلی، بهبود، محمد حرفتی سبحانی، جواد قصاب‌زاده، فاطمه سیوانی‌زاد و حبیبه رحیمی. «ادراک معلمان از پیامدهای خشونت و راهکارهای کاهش آن در مدارس: پژوهش پدیدارشناسی». فصلنامه راهبرد اجتماعی فرهنگی 3،6 ( 1396)،77-108.

    ب) منابع خارجی

    • Artz, S., M. Jackson, K. Rossiter, A. Nijdam-Jones, I. Géczy, and S. Porteous. “A Comprehensive Review of the Literature on the Impact of Exposure to Intimate Partner Violence on Children and Youth.” International Journal of Child, Youth and Family Studies 5 (2014), 538–544.
    • Acar, Erkan. “Effects of Social Capital on Academic Success: A Narrative Synthesis.” Educational Research and Reviews 6 (2011), 457–460.
    • Blandin, Allyson. “The Home/School Connection and Its Role in Narrowing the Academic Achievement Gap: An Ecological Systems Theoretical Perspective.” Journal of Research on Christian Education 26 (2017), 274–279.
    • Cicchetti, D. & K.Valentino. “An ecological-transactional perspective on child maltreatment: Failure of the average expectable environment and its influence on child development”. Risk, disorder, and adaptation 3, (2006), 129–201.
    • Evans, S., Davies, C., and DiLillo, D. “Exposure to Domestic Violence: A Meta-Analysis of Child and Adolescent Outcomes.” Aggression and Violent Behavior 13 (2008), 131–140.
    • Fantuzzo, J., E. Tighe, and S. Childs. “Family Involvement Questionnaire: A Multivariate Assessment of Family Participation in Early Childhood Education.” Journal of Educational Psychology 92, 2 (2000), 367–376.
    • Ferguson, “The Influence of Television and Video Game Use on Attention and School Problems: A Multivariate Analysis with Other Risk Factors Controlled,” Journal of Psychiatric Research 45 (2011), 808–813.
    • Fredland, M., C. Campbell, and H. Han. “Effect of Violence Exposure on Health Outcomes among Young Urban Adolescents.” Nursing Research 57 (2008), 162–168.
    • Fry, D., X. Fang, S. Elliott, T. Casey, X. Zheng, J. Li, L. Florian, and G. McCluskey. “The Relationships between Violence in Childhood and Educational Outcomes: A Global Systematic Review and Meta-Analysis.” Child Abuse & Neglect 75 (2018), 6–28. 
    • Gilbert, Ruth, Cathy Wido, Kevin Browne, avid Fergusson, Elspeth Webb & Staffan Janson. “Burden and consequences of child maltreatment in high-income countries. The Lancet 373, 9657(2009), 68-81.
    • Haktan, Ahmet. “The Relationship between Academic Motivation and Academic Achievement of the Students”. Asian Journal of Education and Training 5, 2 (2019), 309-315.
    • Holt, Stephanie, Helen Buckley & Sadhbh Whelan. “The impact of domestic violence on children and young people: A review of the literature”. Child Abuse and Neglect 32, 8 (2008), 797–810.

    Doi: https://doi.org/10.1016/j.chiabu.2008.02.004

    • Ho, Y., and M. Cheung. “The Differential Effects of Forms and Settings of Exposure to Violence on Adolescents’ Adjustment.” Journal of Interpersonal Violence 25 (2010), 1309–1337.
    • Huang and S. Mossige, “Academic Achievement in Norwegian Secondary Schools: The Impact of Violence during Childhood,” Social Psychology of Education 15 (2012), 147–164.
    • Qassim, Wissam Jabbar, and Mohammed Rowdhan Al-Sabawy. “Psychological Violence and Its Relation to Academic Achievement of Middle School Students.” Pakistan Heart Journal 56 (2023), 782–792.
    • Jayasinghe, S., P. Jayawardena, and H. Perera. “Influence of Intimate Partner Violence on Behaviour, Psychological Status and School Performance of Children in Sri Lanka.” Journal of Family Studies 15 (2009), 274–283.
    • Vella, Shae-Leigh Cynthia, and Nagesh Pai. “A Theoretical Review of Psychological Resilience: Defining Resilience and Resilience Research over the Decades.” Archives of Medicine and Health Sciences 7 (2019), 235–241.
    • Kernic, A., L. Holt, E. Wolf, B. McKnight, E. Huebner, and P. Rivara. “Academic and School Health Issues among Children Exposed to Maternal Intimate Partner Abuse.” Archives of Pediatrics & Adolescent Medicine 156 (2002), 549–555.
    • King, L., and S. Mrug. “The Relationship between Violence Exposure and Academic Achievement in African American Adolescents Is Moderated by -- Emotion Regulation.” Journal of Early Adolescence 38 (2016), 497–
    • Kiesel, Lisa, Kristine Piescher, and Jeffrey Edleson. “The Relationship between Child Maltreatment, Intimate Partner Violence Exposure, and Academic Performance.” Journal of Public Child Welfare 10 (2016), 434–
    • Kitzmann, M, K.Gaylord, A.Holt & D.Kenny. “Child witnesses to domestic violence: A meta-analytic review«. Journal of Consulting and Clinical Psychology 71, (2003), 339–352.
    • Kuncel, R., A. Hezlett, and S. Ones. “Academic Performance, Career Potential, Creativity, and Job Performance: Can One Construct Predict Them All?” Journal of Personality and Social Psychology 86, 1 (2004), 148–161.
    • Luthar, S., D. Cicchetti, and B. Becker. “The Construct of Resilience: A Critical Evaluation and Guidelines for Future Work.” Child Development 71 (2000), 543–562.
    • Mathias, L., P. Mertin, and A. Murray. “The Psychological Functioning of Children from Backgrounds of Domestic Violence.” Australian Psychologist 30 (1995), 47–56.
    • Meltzer, H., L. Doos, P. Vostanis, T. Ford, and R. Goodman. “The Mental Health of Children Who Witness Domestic Violence.” Child and Family Social Work 14 (2009), 49–58.
    • Mertoğlua, Münevver, and Oktay Aydın. “An Analysis of the Relationship between the Lives of the Primary–Secondary School Students Regarding Domestic Violence at Home and Their Academic Success.” Procedia - Social and Behavioral Sciences 55 (2012), 1233–1242.
    • Okite, Apio. “The Effects of Domestic Violence on the Academic Performance of Pupils: A Case Study of Primary Schools in Laroo Division, Gulu Municipality.” Advances in Social Sciences Research Journal 8 (2021), 368–375.
    • Peek-Asa, C., L. Maxwell, A. Stromquist, P. Whitten, A. Limbos, and J. Merchant. “Does Parental Physical Violence Reduce Children’s Standardized Test Score Performance?” Annals of Epidemiology 17 (2007), 847–853.
    • Silah, M. “The Importance of the Level of Continuous Anxiety That Affects Academic Success of University Students.” Journal of Education Researches 10 (2003), 108–115.
    • Thompson, R. & A.Whimper. “Exposure to family violence and reading level of early adolescents”. Journal of Aggression, Maltreatment and Trauma 19, (2010), 721–733.
    • Toth, S. & D.Cicchetti “A developmental psychopathology perspective on child maltreatment”.Child Maltreatment 18, 3 (2013), 135–139.
    • Voisin, R, B. Neilands, and S. Hunnicutt. “Mechanisms Linking Violence Exposure and School Engagement among African American Adolescents: Examining the Roles of Psychological Problem Behaviors and Gender.” American Journal of Orthopsychiatry 81 (2011), 61–71.
    • David a Wolfe, Claire V Crooks, Vivien Lee, Alexandra McIntyre-Smith & Peter G Jaffe. “The effects of children’s exposure to domestic violence: A meta-analysis and critique”. Clinical Child and Family Psychology Review 6, (2003), 171–187.
    • Ybarra, J, L.Wilkens & F.Lieberman. “The influence of domestic violence on preschooler behavior and functioning”. Journal of Family Violence 22, (2007), 33–42.
پژوهشهای حقوق جزا و جرم شناسی
دوره 13، شماره 25
مرداد 1404
صفحه 193-238